Chuyển bản ghi violin thành bản nhạc: công cụ AI nào làm tốt?

Bài này nằm trong bộ hướng dẫn chép nhạc cho mọi nhạc cụ. Nếu muốn bắt đầu ngay, bạn có thể vào trang chuyển âm thanh violin thành bản nhạc.

AI có thể chuyển bản ghi violin thành bản nhạc và làm khá tốt khi bản ghi rõ, chỉ có một bè. Với một bài luyện tập độc tấu, một điệu fiddle (nhạc violin dân gian) hay một giai điệu tách biệt, bạn thường nhận được bản nhạc gần hoàn chỉnh sau khi kiểm tra nhanh. Nhưng nếu đoạn đàn có nhiều nốt kép, nốt trang trí nhanh, nhiều tiếng vang hoặc tiếng violin chìm dưới cả ban nhạc, bản nháp sẽ cần sửa nhiều hơn. Violin là một trong những nhạc cụ khó chép tự động; hiểu lý do sẽ giúp bạn đánh giá kết quả đầu tiên của công cụ.

Vì sao AI khó chép violin hơn piano

Nốt piano có điểm bắt đầu rõ rồi nhỏ dần, nên mô hình tương đối dễ xác định nốt bắt đầu ở đâu và có cao độ gì. Violin thì khác. Các nốt có thể lướt sang nhau trong đoạn có dấu luyến, tiếng đàn ngân dài và thay đổi cường độ, còn kỹ thuật rung âm chủ ý làm cao độ dao động. Với mô hình chép nhạc, một nốt rung giàu sắc thái có thể nghe như cao độ không ổn định thay vì một nốt rõ ràng. Chuyển thế tay mượt cũng có thể làm ranh giới giữa hai nốt khó nhận ra.

Violin còn chơi được nốt kép, tức kéo hai dây cùng lúc, và đôi khi cả hợp âm. Lúc đó công cụ phải xử lý nhiều nốt đồng thời thay vì một bè. Bồi âm tự nhiên và bồi âm nhân tạo cũng làm bài toán khó hơn, vì chúng vang cao hơn nốt ở vị trí ngón tay bấm một quãng tám hoặc hơn. Công cụ vẫn có thể chép violin, nhưng tiếng đàn càng rõ và càng ít nốt chơi cùng lúc thì kết quả thường càng tốt.

AI chép nhạc violin tốt ở đâu

Phần lớn nhạc violin có một bè giai điệu, đúng vào điểm mạnh của các công cụ này. Khi thu rõ tiếng đàn, bản ghi một giai điệu, bài luyện tập, điệu dân gian, điệu fiddle hay đoạn độc tấu tách biệt thường cho kết quả tốt: cao độ đúng, tiết tấu khá sát, giọng và số chỉ nhịp cũng được ghi lại. Sau một hoặc hai phút, bạn đã có bản nháp trên khuông nhạc, nhanh hơn nhiều so với tự nghe và dò từng nốt. Nếu bạn đang học một bài, chép lại một điệu nhạc hay muốn ghi giai điệu ra giấy, khả năng chép chính xác một bè là điểm hữu ích nhất của AI.

Những chỗ AI vẫn gặp khó

• Nốt kép và hợp âm. Công cụ xử lý từng bè thường ghi hai nốt vang cùng lúc thành một nốt. Những đoạn có nốt kép quan trọng cần được sửa bằng tay.
• Đoạn nhanh có nốt trang trí. Ở các đoạn chạy nhanh, nốt láy và nốt hoa mỹ, tiết tấu có thể bị làm tròn và đôi khi thiếu nốt.
• Nhiều hiệu ứng và tiếng vang. Tiếng vang kéo dài hoặc âm sắc đã qua xử lý làm mờ ranh giới giữa các nốt mà mô hình dựa vào.
• Violin trong bản phối dày. Khi violin chơi cùng nhiều nhạc cụ, tách riêng và chép bè violin sẽ cho kết quả tốt hơn.

Biết trước những chỗ này sẽ giúp bạn tìm đúng đoạn cần xem lại trong bản nháp. Công cụ cũng gặp những khó khăn tương tự khi chép nhạc cho các nhạc cụ khác. Bạn có thể đọc thêm bài về những yếu tố ảnh hưởng đến độ chính xác khi chép nhạc và bài giải thích chép nhạc một bè và nhiều bè.

Làm sao để có bản chép violin rõ nhất

Một vài lựa chọn từ đầu có ảnh hưởng lớn hơn những cài đặt về sau:

• Chọn bản ghi rõ nhất. Tiếng violin độc tấu hoặc tách khá rõ, được thu gần trong phòng ít tiếng vang, cho mô hình tín hiệu dễ nhận diện nhất.
• Chọn violin làm nhạc cụ. Cho công cụ biết bản ghi có tiếng violin và tách bè đó khỏi bản phối để công cụ tập trung vào phần bạn muốn chép.
• Để ý nhịp độ. Chơi rõ nhịp và giữ nhịp độ đều giúp công cụ ghi tiết tấu sát hơn. Bạn vẫn có thể đổi giọng sau đó.
• Chuẩn bị xem lại bản chép. Xem kết quả như bản nháp đầu tiên và đối chiếu với bản ghi, đặc biệt là những ô nhịp nhanh và chỗ có nốt kép.

Các công cụ thực tế làm được gì

Hiện không có công cụ nào trên thị trường được làm riêng cho violin, nên điều cần xem là công cụ chép nhạc tổng quát nào xử lý tốt bè violin. Songscription hỗ trợ violin và chép bè đàn thành bản nhạc để bạn chỉnh sửa trong trình duyệt, rồi xuất ra PDF hoặc MusicXML. Phần chép nhạc piano hoàn thiện nhất; khả năng chép nhạc cho những nhạc cụ được hỗ trợ gần đây hơn, trong đó có violin, vẫn đang được cải thiện. Với giai điệu rõ, Songscription làm khá tốt. Còn ở chỗ có nốt kép, bạn nên tính đến chuyện tự thêm nốt thứ hai.

AnthemScore và ScoreCloud là những công cụ trên máy tính cũng có thể chép bản ghi violin, dù cả hai đều không chuyên cho violin. ScoreCloud làm tốt nhất khi ghi lại một bè đơn âm chơi trực tiếp. Với cả ba công cụ, bản ghi thường quyết định kết quả nhiều hơn tên công cụ: tiếng violin rõ, tách biệt thường được chép tốt, còn bản ghi lẫn nhiều âm hoặc có nhiều bè sẽ cần sửa. Nếu muốn xem thêm lựa chọn, bạn có thể đọc các bài tổng hợp phần mềm chép nhạc tốt nhất và công cụ AI tạo bản nhạc tốt nhất.

Sau khi chép nhạc

Khi đã có bản nháp, bạn có thể chỉnh sửa để hoàn thiện bản nhạc. Sửa những nốt sai cao độ, thêm nốt kép mà mô hình bỏ sót và chỉnh lại tiết tấu ở những ô nhịp nhiều nốt. Nếu đang học bài đó, bạn có thể giảm tốc độ phát mà không đổi cao độ để tập đoạn chạy khó ở tốc độ vừa sức. Bạn cũng có thể chuyển giọng cho phù hợp với một thế tay khác. Khi bản nhạc đã như ý, hãy xuất PDF để đặt lên giá nhạc hoặc xuất MusicXML để tiếp tục chỉnh sửa trong MuseScore, Sibelius hay Dorico. Bản nhạc violin bạn đã chép và sửa có thể dùng để tập, chia sẻ hoặc làm cơ sở cho một bản phối.