Chuyển bản phối dàn nhạc sang MIDI: bộ dây, bộ đồng và bộ gỗ

Để chuyển bản phối dàn nhạc sang MIDI, tải bản ghi lên Songscription và chọn Multi-Instrument. Công cụ nghe toàn bộ bản phối trong một lượt, ghi bộ dây, bộ đồng, bộ gỗ cùng keyboard, harp, bass, synth hoặc trống nếu có thành từng bè riêng, rồi trả về một tệp MIDI nhiều track. Kéo tệp vào DAW và nạp thư viện âm thanh cho từng track. Bạn đã có toàn bộ bản phối để bắt đầu dựng thử.

Multi-Instrument ghi dàn nhạc theo họ nhạc cụ chứ không tách từng nhóm người chơi. Bạn sẽ không nhận được track riêng cho violin 1, violin 2 và viola, và đây không phải công cụ tạo tổng phổ giao hưởng. Với nhà sản xuất và người sáng tác, cách này thường là điểm bắt đầu phù hợp: tách một track theo họ nhạc cụ thành từng nhóm trong DAW chỉ mất vài phút, còn nghe và chơi lại từng câu nhạc có thể mất nhiều ngày.

Có thể chuyển bản ghi dàn nhạc sang MIDI không?

Có. Cách này hiệu quả nhất với các bản phối như nhạc pop có dàn nhạc, nhạc phim và game, nhạc thính phòng hay bài hát có nhóm dây hoặc nhóm kèn. Multi-Instrument của Songscription tách bản phối theo họ nhạc cụ, rồi trả về các track MIDI riêng và một bản nhạc nhiều khuông. Những đoạn cả dàn nhạc giao hưởng cùng chơi (tutti) với nhiều lớp âm thanh chồng lên nhau là trường hợp khó nhất: công cụ tạo nhanh bản phác theo họ nhạc cụ để bạn chỉnh tiếp, chứ chưa phải bản chuyển soạn hoàn chỉnh.

Công cụ nhận diện được phần lớn nhạc cụ thường gặp trong bản phối, chia theo các nhóm sau. Nhóm dây gồm violin, viola, cello, contrabass, harp, timpani và dàn dây. Bộ đồng gồm trumpet, trombone, tuba và kèn horn. Bộ gỗ và kèn lưỡi gà gồm flute, piccolo, oboe, cor anglais, clarinet, bassoon và saxophone. Công cụ cũng nhận diện keyboard, guitar, bass, synth, giọng hát và trống.

Bạn nhận được gì trong DAW?

Bạn nhận được một tệp MIDI chuẩn, trong đó mỗi bè nhạc cụ mà Multi-Instrument nghe được nằm trên một track riêng, cùng bản chuyển soạn đó dưới dạng bản nhạc nhiều khuông. Bộ dây, bộ đồng, bộ gỗ và từng nhạc cụ trong nhóm giữ nhịp đều có track riêng, nên bạn có thể nạp ngay thư viện âm thanh khác nhau cho từng track. Trang chuyển âm thanh sang MIDI nhiều track cho thấy kết quả đầu ra.

Chuyển soạn theo họ nhạc cụ nghĩa là gì?

Khi chuyển soạn theo họ nhạc cụ, bạn nhận được các bè dây, bè đồng và bè gỗ, thay vì track riêng cho từng nhóm người chơi trong dàn nhạc. Công cụ không tách violin 1 khỏi violin 2 hay tạo track cho từng người chơi horn. Bạn biết bộ dây, bộ đồng và bộ gỗ đang chơi gì, rồi tự phân chia cho từng nhóm.

Đây cũng là cách nhiều người sáng tác vẫn làm: phác theo họ nhạc cụ rồi mới phối khí. Các track theo họ cho bạn phần hòa âm, cách xếp nốt trong hợp âm và các câu nhạc ở đúng âm vực. Bạn tự quyết định cách chia các bè này cho từng nhóm, và nhiều khi bạn sẽ muốn làm khác bản gốc.

Nhạc nào phù hợp nhất?

Multi-Instrument hoạt động tốt nhất khi mỗi họ nhạc cụ có khoảng riêng trong bản phối. Nhạc pop có bộ dây và kèn, nhạc phim và game, nhạc trailer, nhạc thính phòng và tứ tấu dây đều phù hợp. Càng nhiều nhạc cụ chồng lên nhau cùng lúc trong một âm vực, bạn càng cần chỉnh sửa nhiều. Vì vậy, những đoạn cả dàn nhạc giao hưởng cùng chơi là trường hợp khó nhất.

Với bản ghi giao hưởng lớn, hãy dùng Multi-Instrument để nhanh chóng lấy bản phác theo họ nhạc cụ, rồi chạy lại những câu nhạc quan trọng ở chế độ một nhạc cụ. Khi bắt đầu từ âm thanh, kết hợp hai cách này cho kết quả hoàn chỉnh hơn trong thời gian ngắn hơn so với các cách khác. Bài chuyển soạn bằng AI cho nhạc phim nói thêm về công việc của người sáng tác.

Làm sao dựng thử bản phối dàn nhạc từ MIDI?

Sau khi chuyển soạn và chạy lại những câu nhạc chính, bạn nhập MIDI vào DAW, gán thư viện âm thanh, tách từng họ thành các nhóm, rồi thêm kỹ thuật chơi và biểu cảm để có bản dựng thử có thể phát lại. Cách nhập vào DAW nói chung có trong bài dựng lại một bài hát trong DAW.

Bước 1: Chuyển soạn và kiểm tra bản phác

Tải lên tệp âm thanh MP3, WAV, FLAC, AAC hoặc M4A hay video, hoặc dán liên kết YouTube, rồi chọn Multi-Instrument. Phát kết quả chậm hơn và đối chiếu với bản ghi. Sửa trước những lỗi dễ thấy trong trình chỉnh sửa hoặc piano roll, chẳng hạn câu bass sai quãng tám, một nốt giai điệu bị xếp nhầm họ nhạc cụ hay một nốt hợp âm bị thiếu. Những chỗ sửa này sẽ có trong MIDI xuất từ bản nhạc.

Bước 2: Chạy lại riêng những câu nhạc chính

Chọn những câu nhạc mà bản dựng thử cần nhất, thường là giai điệu chính và câu bass, rồi chạy lại ở chế độ một nhạc cụ với violin, flute, trumpet, saxophone hoặc double bass. Mô hình chỉ nghe nhạc cụ đã chọn và bỏ qua phần còn lại của bản phối, nên câu nhạc thu được ít lẫn nốt từ nhạc cụ khác hơn track tạo trong một lượt. Thay câu cũ bằng kết quả này trên một track MIDI riêng. Mọi chế độ một nhạc cụ, trừ piano, đều đang ở bản beta.

Bước 3: Chọn MIDI từ bản nhạc hoặc MIDI thô

Tải MIDI thô từ bản chuyển soạn nếu bạn muốn giữ thời điểm vào nốt, độ dài nốt linh hoạt và velocity (lực đánh) của từng nốt trong phần chơi. Loại này hợp với đoạn co giãn nhịp tự do (rubato) và những câu dây giàu biểu cảm. Chọn MIDI xuất từ bản nhạc nếu bạn muốn các bè căn theo lưới, khớp với bản nhạc đã ghi và có cả phần đã chỉnh sửa. Nhiều người sáng tác dùng MIDI thô cho những câu nhạc nổi bật và MIDI từ bản nhạc cho tiếng nền kéo dài (pad) và câu nhạc lặp lại (ostinato).

Bước 4: Nhập MIDI và gán thư viện âm thanh

Kéo tệp MIDI vào Ableton Live, Logic Pro, FL Studio hoặc GarageBand, đặt nhịp độ cho phiên làm việc và nạp thư viện âm thanh cho từng track. Ví dụ, chọn tiếng dàn dây cho track dây, tiếng đồng cho track đồng và tiếng bộ gỗ độc tấu cho track gỗ. Lúc này, hãy dùng tiếng của cả nhóm để nghe toàn bộ bản phối trước khi tách track.

Bước 5: Tách track theo họ thành từng nhóm

Nhân bản track dây để mỗi nhóm bạn muốn tách có một track riêng, rồi xóa các nốt nằm ngoài âm vực của nhóm đó: violin ở âm vực cao, viola và cello ở giữa, bass ở dưới. Một số DAW có thể tách đoạn nhạc theo cao độ. Làm tương tự với bộ đồng để tách trumpet, horn và các nhạc cụ đồng âm trầm. Chú ý âm vực chơi được của từng nhạc cụ, vì thư viện âm thanh vẫn phát cả những nốt mà nhạc cụ thật không chơi được.

Bước 6: Thêm kỹ thuật chơi, keyswitch và CC

MIDI chuyển soạn cho bạn nốt nhạc và velocity, nhưng không có dữ liệu biểu diễn riêng cho từng thư viện âm thanh. Thêm keyswitch (nốt dùng để chuyển kỹ thuật chơi) hoặc bộ thiết lập kỹ thuật chơi cho legato (chơi liền tiếng), staccato (chơi ngắt tiếng) và pizzicato (gảy dây). Sau đó vẽ đường điều khiển CC1 (modulation) để chuyển đổi cường độ giữa các lớp âm thanh và CC11 (expression) để tạo sắc thái cho câu nhạc. Các bước này biến bản phác thành bản dựng thử thuyết phục hơn, và không công cụ chuyển soạn nào làm thay bạn theo đúng thư viện bạn dùng.

Công cụ chuyển nhạc sang MIDI nào xử lý được bản phối dàn nhạc?

Songscription phù hợp với công việc này: Multi-Instrument trả về track riêng theo họ nhạc cụ, cùng trình chỉnh sửa và bản nhạc. Phần lớn công cụ chuyển âm thanh sang MIDI trả về một tệp MIDI chứa mọi nốt, nên bạn phải tự phân loại bộ dây và bộ đồng. Xem bài tổng hợp phần mềm chuyển soạn nhiều nhạc cụ tốt nhất để so sánh đầy đủ.

Basic Pitch của Spotify là công cụ chuyển đổi miễn phí, mã nguồn mở, xử lý được âm thanh đa âm nhưng xuất MIDI mà không tách nhạc cụ. Công cụ tách bè như Moises và Demucs tách âm thanh chứ không tách nốt, nên bạn vẫn cần chuyển soạn từng bè tách riêng. Klangio có plugin cho DAW và API công khai, hữu ích nếu bạn cần chuyển soạn ngay trong DAW hoặc bằng mã. Nếu muốn có MIDI tách theo họ nhạc cụ từ một lần tải lên, bạn có thể bắt đầu với Songscription.

Ngoài MIDI, bạn có thể lấy bản nhạc để in không?

Có. Bạn cũng nhận được bản chuyển soạn đó dưới dạng bản nhạc nhiều khuông và có thể tải xuống dưới dạng PDF hoặc MusicXML. Mở MusicXML trong MuseScore, Sibelius, Finale hoặc Dorico để tiếp tục phối khí trên bản nhạc, tách từng họ thành các nhóm và in phần nhạc cho người chơi. Khi chuyển từ bản dựng thử sang buổi thu với nhạc công, tệp MIDI và bản nhạc đều bắt đầu từ cùng một bản chuyển soạn.

Lời kết

Phần tốn thời gian khi dựng thử bản phối dàn nhạc là xác định các nốt: bộ dây chơi câu nào, bè horn nằm ở đâu, bộ gỗ chơi cùng bè nào. Multi-Instrument của Songscription ghi lại từng họ nhạc cụ trong một lượt và trả về MIDI để bạn đưa thẳng vào phiên làm việc. Sau đó bạn tách nhóm, chọn kỹ thuật chơi và vẽ đường biểu cảm theo ý mình.

Với bản phối, nhạc phim hay nhạc thính phòng, bạn nhanh chóng nhận được kết quả hữu ích. Những đoạn cả dàn nhạc giao hưởng cùng chơi với nhiều lớp âm thanh chồng lên nhau sẽ cho bạn một bản phác cần chỉnh tiếp. Dù là trường hợp nào, bạn cũng bắt đầu với bản phối trên màn hình thay vì một phiên làm việc trống. Bạn có thể thử với đoạn dài 30 giây có nhiều lớp âm thanh chồng lên nhau nhất: chuyển bản phối bằng Multi-Instrument.