Bài này nằm trong hướng dẫn chép nhạc bằng AI dành cho người sáng tác.
Người viết nhạc nào cũng có vài bài hát mà họ ước mình đã sáng tác. Tìm hiểu cách viết những bài hát ấy là bước đầu để viết bài hay hơn. Có thể đó là đoạn điệp khúc vút lên, đường bass đẩy bài tiến về phía trước hay hợp âm dẫn sang đoạn bridge. Mỗi khoảnh khắc ấy đều bắt nguồn từ những lựa chọn cụ thể mà bạn có thể tìm ra và học theo.
Muốn thấy rõ những lựa chọn đó, bạn cần chép lại phần nhạc trong bản ghi thành bản nhạc, thay vì phải cố nghe từng chi tiết. Bạn có thể phân tích hợp âm, cách xếp nốt, đường bass và cấu trúc của bài hát yêu thích, rồi vận dụng những gì tìm ra khi tự viết và chơi nhạc.
Chép bản ghi thành bản nhạc
Nghe và tự chép giúp bạn học được nhiều điều, và đây là kỹ năng đáng luyện. Nhưng luyện tai cần thời gian, còn khi phân tích, bạn thường muốn thấy toàn bộ bài cùng lúc. Chép bản ghi sẽ cho bạn bản nhạc và piano roll, nơi bạn có thể xem hòa âm, giai điệu và tiết tấu.
Tải bản ghi lên và chép phần bạn muốn tìm hiểu nhất, thường là piano hoặc nhạc cụ chính. Khi chép nhạc, hệ thống cũng nhận diện hợp âm và ghi ký hiệu hợp âm cạnh các nốt. Nếu muốn luyện tai cùng lúc, bài hướng dẫn chép nhạc bằng tai giải thích cách tự chép và khi nào nên để AI chép lượt đầu.
Đọc hòa âm
Hợp âm tạo nên phần lớn nét riêng của một bài hát. Khi đã có bản nhạc trước mặt, bạn hãy gọi tên vòng hợp âm và theo dõi cách chuyển hợp âm: chỗ nào giữ nguyên, chỗ nào gây bất ngờ, chỗ nào về hợp âm chủ. Những hợp âm thú vị thường là những hợp âm bạn không ngờ tới.
Sau đó, hãy xem cách xếp nốt trong từng hợp âm. Cùng một hợp âm có thể nghe mỏng hoặc đầy đặn tùy nốt nào nằm trên cùng và các nốt cách nhau ra sao. Xếp nốt là một phần trong kỹ thuật chơi piano. Bài hướng dẫn chép hợp âm piano jazz giải thích cách đọc hợp âm có nhiều nốt và kiểm tra các bè ở giữa trong piano roll.
Theo dõi đường bass và cấu trúc
Đường bass có thể cho bạn biết nhiều điều. Cách đường bass chuyển động so với hợp âm thường tạo ra lực đẩy mà bạn cảm nhận được nhưng khó gọi tên. Nó cũng quyết định hợp âm nghe vững hay lơ lửng. Bạn nên chép riêng phần bass. Bài hướng dẫn chép đường bass nói về cách chép lại phần bass từ bản ghi cho rõ.
- Đánh dấu từng đoạn. Xác định đoạn lời, điệp khúc và bridge bắt đầu ở đâu, kéo dài bao lâu.
- Theo dõi độ sôi động. Ghi lại chỗ bài hát thêm nhạc cụ, đẩy giai điệu lên hoặc lắng xuống, rồi xem những thay đổi ấy nằm ở đâu trong cấu trúc bài.
- Tìm bước ngoặt. Phần lớn bài hát có một khoảnh khắc tạo nên nét riêng, có thể là đổi giọng, giữ lâu một hợp âm hoặc đột ngột lắng xuống. Tìm khoảnh khắc đó và xem điều gì dẫn đến nó.
- So sánh những đoạn lặp. Xem điệp khúc cuối khác điệp khúc đầu ở đâu. Bài hát phát triển qua những thay đổi ở các đoạn lặp lại.
Chọn dạng bản chép phù hợp
Phần bạn chép tùy vào điều bạn muốn học. Nếu tìm hiểu cách viết bài hát, một bản nhạc ghi giai điệu và ký hiệu hợp âm là đủ để bắt đầu. Nếu học phối khí, phần piano đầy đủ cho bạn thấy cách xếp nốt và các bè ở giữa. Còn khi muốn tìm hiểu phần đóng góp của một người chơi, bạn có thể chép riêng đường bass hoặc phần guitar. Bài viết về các dạng chép nhạc giải thích dạng nào phù hợp với điều bạn muốn tìm hiểu, để bạn chọn đúng phần cần chép.
Đưa điều đã phân tích vào bài nhạc của bạn
Bạn có thể dùng lại kiểu chuyển hợp âm mà không chép y từng nốt, hoặc thử cách xếp nốt mình thích vào bài nhạc đang viết. Học cách bài hát xử lý cấu trúc, chẳng hạn cách vào đoạn bridge hoặc cách điệp khúc vút lên, rồi thử áp dụng vào bài của bạn. Người sáng tác vẫn luôn học theo cách này. Bài viết về cách người sáng tác dùng AI chép nhạc nói thêm về cách học từ bài nhạc tham khảo khi sáng tác. Khi sẵn sàng, bạn có thể tải bản ghi của bài lên Songscription.
Câu hỏi thường gặp
Nên chép phần nhạc cụ nào khi phân tích một bài hát?
Tùy điều bạn muốn tìm hiểu. Nếu muốn phân tích hòa âm và cấu trúc, hãy chép phần piano hoặc nhạc cụ chính chơi hợp âm. Mô hình piano của chúng tôi hoàn thiện nhất và nhận diện tốt cách xếp nốt trong hợp âm. Muốn tìm hiểu đường bass tạo lực đẩy khi chuyển hợp âm ra sao, hãy chép riêng phần bass. Nếu muốn thấy cả ban nhạc trên bản nhạc, Multi-Instrument chép mọi phần trong một lượt. Chép riêng phần giúp bạn trả lời câu hỏi đang tìm hiểu sẽ cho bạn bản nhạc dễ đọc nhất.
AI chép nhạc có cho tôi thấy hợp âm trong bài hát không?
Có. Khi chép nhạc, hệ thống cũng nhận diện hợp âm và ghi ký hiệu hợp âm cạnh các nốt. Với những hợp âm có nhiều nốt hoặc cách xếp nốt kiểu jazz, bạn nên kiểm tra các bè ở giữa trong piano roll. Kết quả nhận diện hợp âm giúp bạn bước đầu theo dõi cách hòa âm thay đổi trong bài.
Chép một bài hát để học có hợp pháp không?
Chép một bản ghi bạn sở hữu để tự học và tập riêng là cách làm quen thuộc của người chơi nhạc. Phân phối hoặc xuất bản bản chép nhạc có bản quyền lại là chuyện khác và cần thận trọng. Nếu bạn phân tích bài hát để học và chỉ giữ bản chép cho riêng mình, bạn đang làm điều mà người học nhạc vẫn luôn làm.
Nên xem gì trước khi phân tích một bài hát?
Hãy bắt đầu từ cấu trúc và vòng hợp âm, vì chúng tạo khung cho những phần còn lại. Khi đã biết bài gồm những đoạn nào và hòa âm thay đổi ra sao, hãy xem đường bass, cách xếp nốt trong hợp âm rồi tìm khoảnh khắc tạo bước ngoặt cho bài hát. Đi từ cấu trúc lớn đến chi tiết nhỏ giúp bạn theo dõi cả bài thay vì sa vào một ô nhịp.
