Cách mở tệp MusicXML trong MuseScore, Sibelius và Finale

Bài này nằm trong bộ hướng dẫn về định dạng tệp nhạc và cách xuất tệp.

MusicXML là định dạng chuẩn để trao đổi bản nhạc giữa các chương trình. Tệp lưu toàn bộ bản nhạc, gồm nốt, khóa nhạc, hóa biểu, số chỉ nhịp, cách nhóm nốt bằng vạch nối và ký hiệu diễn tấu, theo cách mà các chương trình viết nhạc có thể đọc. Điều này hữu ích vì MuseScore, Sibelius và Finale không mở được tệp gốc của nhau. Bản nhạc Sibelius không mở được trong Finale, còn MuseScore không đọc được tệp Finale.

MusicXML giúp bạn chuyển bản nhạc giữa ba chương trình. Bạn có thể mở tệp trong MuseScore để chỉnh sửa miễn phí, dùng Sibelius hoặc Finale để làm theo quy cách trình bày của nhà xuất bản, hoặc chuyển tệp cho người cộng tác dùng chương trình khác.

MusicXML mang theo những gì khi chuyển giữa các chương trình?

MusicXML mô tả bản nhạc bằng ký hiệu. Tệp chứa cao độ và tiết tấu, cùng những ký hiệu giúp đọc bản nhạc như khóa nhạc, hóa biểu, số chỉ nhịp, cách nhóm nốt bằng vạch nối, ký hiệu diễn tấu, ký hiệu cường độ và bố cục. Nhờ đó, bạn chuyển được cả bản nhạc giữa các chương trình, thay vì chỉ chuyển các nốt.

MIDI thì khác. MIDI lưu thông tin biểu diễn, gồm các nốt và thời điểm chúng vang lên, chứ không mô tả cách trình bày bản nhạc. Vì vậy, nếu muốn chương trình khác hiển thị và dàn trang bản nhạc, hãy dùng MusicXML. Bài so sánh MusicXML và MIDI giải thích kỹ hơn sự khác biệt này. Bạn cũng có thể xem bài tổng quan về các định dạng xuất nhạc để biết khi nào nên dùng từng định dạng.

Mở MusicXML trong MuseScore

MuseScore miễn phí và là chương trình viết nhạc phổ biến nhất, nên nhiều người bắt đầu từ đây. Vào File, chọn Open rồi chọn tệp .musicxml hoặc .mxl. MuseScore đọc trực tiếp, không hiện hộp thoại chuyển đổi. Bạn có thể chỉnh sửa bản nhạc ngay khi mở. Nếu mở tệp xuất từ Songscription, bạn có thể xem hướng dẫn nhập tệp xuất từ Songscription vào MuseScore để chọn tệp và chỉnh lại bản nhạc.

Mở MusicXML trong Sibelius và Finale

Cả hai chương trình đều đọc được MusicXML, nhưng đường dẫn trong trình đơn hơi khác nhau.

• Sibelius. Vào File, chọn Open rồi chọn tệp MusicXML. Sibelius tự chuyển tệp thành một bản nhạc mới.
• Finale. Vào File, chọn Import, chọn MusicXML rồi chọn tệp. Finale dựng lại phần ký âm thành một tài liệu Finale có thể chỉnh sửa.

Sau đó, bạn có thể chỉnh sửa bản nhạc trong chương trình đã chọn. Trên thực tế, những người cùng làm một bản nhạc thường dùng các chương trình khác nhau. Người phối khí có thể viết bản thảo trong MuseScore, người dàn trang hoàn thiện trong Finale, còn người biểu diễn ghi chú trên phần nhạc của mình trong Sibelius. MusicXML giúp chuyển bản nhạc qua cả ba chương trình mà không ai phải chép lại bằng tay. Bạn có thể viết bằng chương trình tiện dùng hoặc ít tốn kém hơn rồi gửi bản nhạc cho người cần.

Cần kiểm tra gì sau khi nhập?

Cao độ và tiết tấu của các nốt được giữ đúng khi chuyển tệp. Bạn nên kiểm tra lại cách hiển thị bản nhạc. Nếu một nốt viết bằng dấu thăng ở chỗ cần dấu giáng theo giọng của bản nhạc, dấu hóa có thể trông lạc chỗ trên khuông. Hãy đổi sang tên nốt đồng âm phù hợp. Nếu cách nhóm nốt trông sai, chẳng hạn các nốt móc đơn đứng tách nhau hoặc vạch nối chạy qua phách thay vì nhóm theo phách, hãy nhóm lại. Khóa nhạc không phù hợp có thể làm một đoạn bị dồn lên trên hoặc xuống dưới khuông với nhiều dòng kẻ phụ. Khi đó hãy đổi khóa nhạc thay vì đổi nốt. Dấu lặng thừa trong ô nhịp xuất hiện do làm tròn thời gian. Bạn có thể xóa chúng. Mỗi chương trình chọn cách trình bày mặc định hơi khác nhau, nên chỉnh lại một lượt sau khi nhập là bình thường, không có nghĩa là đã xảy ra lỗi. Nếu bản nhạc bắt đầu từ một bản ghi, bạn có thể tạo MusicXML tại trang chuyển âm thanh thành MusicXML, rồi mở tệp trong chương trình bạn muốn.