Bài này nằm trong hướng dẫn về định dạng và cách xuất tệp nhạc.
MusicXML và MIDI dễ bị xem là hai tên gọi cho cùng một thứ. Cả hai đều có thể xuất từ một lần chép nhạc và đều mô tả đoạn nhạc bạn vừa chơi. Khi nói chuyện, nhiều người dùng lẫn hai tên này. Đến lúc mở tệp trong phần mềm dành cho định dạng kia, kết quả lại khác hẳn mong đợi. Chúng tôi thấy rằng nguyên nhân gần như luôn nằm ở một điểm khác biệt bị bỏ qua, chứ không phải do tệp bị lỗi.
Một định dạng ghi lại bản nhạc như trên trang giấy. Định dạng kia ghi lại phần trình diễn. Phân biệt được hai loại, bạn sẽ biết nên xuất tệp nào.
MusicXML ghi lại bản nhạc trên trang giấy
MusicXML mô tả hình thức bản nhạc trên trang giấy. Tệp chứa khóa nhạc, hóa biểu, số chỉ nhịp, cách nối các nốt bằng vạch ngang, dấu chỉ cách chơi, ký hiệu cường độ và bố cục. Trong đó có mọi thứ người chơi cần để đọc bản nhạc. Các phần mềm viết nhạc dùng định dạng này để trao đổi bản nhạc với nhau, nên bạn có thể mở tệp trong MuseScore, Sibelius, Finale và Dorico. Khi cần giữ cách trình bày bản nhạc trên giấy, hãy dùng MusicXML.
MIDI ghi lại phần trình diễn
MIDI mô tả cách bản nhạc được chơi: nốt nào vang lên, bắt đầu và kết thúc lúc nào, lực đánh từng nốt ra sao (velocity). Tệp không chứa thông tin về hình thức bản nhạc. MIDI không có khóa nhạc, vạch nối nốt hay bố cục trang, mà chứa nốt và thời điểm phát. Đó là dữ liệu DAW cần để phát nốt qua nhạc cụ và cho bạn chỉnh sửa trên lưới. Bài hướng dẫn chuyển âm thanh sang MIDI giải thích cách một bản ghi trở thành dữ liệu nốt này.
Nên xuất định dạng nào cho từng mục đích?
Chọn định dạng theo phần mềm hoặc cách bạn định dùng tệp:
- Dùng DAW thì xuất MIDI. Ableton Live, Logic, FL Studio và GarageBand làm việc với nốt nhạc và thời điểm phát. Phần lớn không đọc được MusicXML.
- Dùng phần mềm viết nhạc thì xuất MusicXML. MuseScore, Sibelius và Finale cần bản nhạc với khóa nhạc, vạch nối nốt và bố cục còn nguyên.
- Để in, xuất PDF hoặc dùng MusicXML. PDF cho bạn trang nhạc sẵn để in. Với MusicXML, bạn có thể chỉnh cách trình bày trong phần mềm viết nhạc trước.
- Nếu chưa chắc, bạn không cần chọn một loại. Một lần chép nhạc cho bạn tất cả các định dạng này.
Một lần chép nhạc, nhiều định dạng
Bạn không phải chọn giữa MIDI và MusicXML. Từ một tệp bạn tải lên, Songscription xuất MIDI, MusicXML, PDF và Guitar Pro trong cùng một lần chép nhạc. Lấy MIDI cho DAW, lấy MusicXML cho bản nhạc, cả hai đều bắt nguồn từ cùng một tệp. Nếu muốn hiểu kỹ hơn vì sao cần chỉnh một số thiết lập trước khi tệp MIDI trở thành bản nhạc dễ đọc, hãy xem bài chuyển MIDI thành bản nhạc. Bài mở MusicXML trong MuseScore, Sibelius và Finale hướng dẫn cách mở bản nhạc. Tùy nơi bạn định dùng phần nhạc, hãy bắt đầu chuyển đổi tại trang âm thanh sang MIDI hoặc âm thanh sang MusicXML.
Câu hỏi thường gặp
Tôi đã xuất MIDI nhưng cần bản nhạc. Tôi có thể chuyển tệp sang MusicXML không?
Có, nhưng thường không đáng công. Phần mềm viết nhạc có thể nhập MIDI và đoán cách viết bản nhạc. Nhưng MIDI không có khóa nhạc, hóa biểu hay cách nối các nốt bằng vạch ngang, nên phần mềm phải dựa vào thời điểm các nốt vang lên để đoán. Kết quả thường cần chỉnh sửa nhiều. Bạn có thể bỏ qua bước chuyển đổi này: từ một tệp bạn tải lên, Songscription xuất cả MIDI lẫn MusicXML. Hãy lấy tệp MusicXML thay vì dựng lại bản nhạc từ MIDI.
Tôi nên xuất MIDI hay MusicXML cho DAW?
Hãy xuất MIDI cho DAW. Những phần mềm như Ableton Live, Logic, FL Studio và GarageBand làm việc với nốt nhạc và thời điểm phát, đúng những gì MIDI chứa. Phần lớn không đọc được MusicXML. Đưa tệp MIDI vào một track, gán nhạc cụ rồi sửa nốt trên lưới. Dùng MusicXML khi bạn muốn đưa phần nhạc vào phần mềm viết nhạc.
Tôi nên dùng định dạng nào để in bản nhạc?
Dùng MusicXML nếu bạn muốn chỉnh bản nhạc trong phần mềm viết nhạc trước khi in. Định dạng này giữ bố cục, khóa nhạc và các dấu chỉ cách chơi. Nếu bạn chỉ cần trang nhạc sẵn để in, hãy xuất PDF. MIDI không phù hợp để in vì không chứa thông tin về hình thức bản nhạc. Phần mềm phải đoán cách viết từ dữ liệu nốt, nên bản in hiếm khi gọn gàng nếu chưa chỉnh sửa.
Một lần chép nhạc có thể cho tôi cả MIDI và MusicXML không?
Có. Từ một lần chép nhạc, Songscription xuất MIDI, MusicXML, PDF và Guitar Pro. Bạn không phải chọn một định dạng rồi mất những định dạng còn lại. Từ cùng một tệp bạn tải lên, bạn có thể lấy MIDI cho DAW và MusicXML cho phần mềm viết nhạc. Cả hai đều bắt nguồn từ cùng một tệp.
