Các định dạng xuất nhạc: PDF, MIDI, MusicXML hay Guitar Pro

Bài này nằm trong hướng dẫn về những công cụ chép nhạc và tạo bản nhạc tốt nhất.

Phần lớn công cụ chép nhạc cho bạn chọn ít nhất vài định dạng xuất. Trước khi tải tệp xuống, bạn nên biết mỗi định dạng lưu những gì. Lựa chọn đó quyết định bạn sẽ làm gì tiếp: in bản nhạc, đưa vào phần mềm làm nhạc (DAW), mở trong phần mềm viết nhạc hay gửi cho người chơi guitar cần biết đặt ngón ở đâu. Nếu chọn không đúng, bạn thường phải đổi định dạng sau này và tốn thêm công.

Bốn định dạng dưới đây có công dụng khác nhau. Mỗi định dạng cũng có những trường hợp không phù hợp.

Bản nhạc PDF

PDF là hình ảnh cố định của bản nhạc. Bố cục, từ nốt nhạc đến chỗ ngắt trang, đều giữ nguyên khi bạn mở trên điện thoại, máy tính bảng hay laptop. Người nhận không cần phần mềm chuyên dụng để xem, nên PDF đã trở thành định dạng phổ biến để chia sẻ và in bản nhạc.

Khi nào nên dùng

Nếu muốn in ra giấy, hãy chọn PDF. Bố cục không tự thay đổi khi in, nên trang giấy sẽ giống như trên màn hình. Bạn có thể gửi tệp qua email, chia sẻ đường dẫn hoặc đặt tệp trong một thư mục. Người nhận đều có thể mở xem, bất kể họ đã cài phần mềm nào. Đây là cách thuận tiện để nhanh chóng đưa bản nhạc cho nhiều người.

Hạn chế

PDF gần như không cho bạn chỉnh sửa bản nhạc. Bạn không thể sửa một nốt sai, đổi giọng hay điều chỉnh nhịp độ. Nếu cần sửa, bạn phải quay lại công cụ đã tạo tệp và xuất lại tệp sau khi sửa. Để xem từng bước xuất tệp và những điểm cần kiểm tra trong bố cục trước khi xuất, hãy đọc hướng dẫn xuất bản nhạc piano sang PDF.

Xuất MIDI

Tệp MIDI không chứa âm thanh. Tệp lưu dữ liệu về nốt: cao độ, thời điểm bắt đầu, độ dài và lực đánh. Phần mềm đọc dữ liệu đó rồi phát bằng nhạc cụ hoặc âm thanh bạn chọn. Cùng một tệp MIDI có thể nghe hoàn toàn khác tùy vào plugin (phần mềm mở rộng) hoặc sampler (nhạc cụ phát lại âm thanh mẫu) dùng để phát tệp.

Khi nào nên dùng

MIDI thường là lựa chọn đầu tiên của người làm nhạc. Đưa tệp vào Ableton, Logic, FL Studio hay một DAW khác, bạn sẽ thấy từng nốt trên lưới và có thể chỉnh sửa. Bạn có thể chuyển phần nhạc sang nhạc cụ khác, chỉnh thời điểm vào nốt, đổi từng nốt hoặc dùng bản chép làm khung để phát triển ý tưởng mới. Người viết nhạc thường lấy một đường bass hoặc vòng hợp âm đã chép làm bản phác, rồi thu thêm phần nhạc của mình lên trên.

MIDI cũng hữu ích khi tập. Phần lớn DAW và công cụ viết nhạc cho phép bạn lặp một đoạn, phát chậm lại hoặc tách riêng một nhạc cụ từ tệp xuất nhiều track. Songscription xuất MIDI từ mọi bản chép. Để tìm hiểu cách chuyển âm thanh thành MIDI, hãy đọc hướng dẫn chuyển âm thanh sang MIDI.

Hạn chế

MIDI không lưu bản nhạc dưới dạng ký âm. Tệp có dữ liệu nốt và thời điểm phát, nhưng không có bố cục, ký hiệu hay cách nhóm nốt trên bản nhạc. Nếu cần chỉnh sửa bản nhạc thay vì chỉ làm việc với dữ liệu nốt, MIDI sẽ không đủ.

Định dạng MusicXML

MusicXML là định dạng để phần mềm viết nhạc trao đổi tệp với nhau. Tệp lưu cấu trúc bản nhạc, từ nốt nhạc đến cách ghi nốt, cách nhóm nốt, ký hiệu, lời bài hát và phần nhạc của từng nhạc cụ. MuseScore, Sibelius, Finale và Dorico đều đọc và ghi định dạng này, nên MusicXML là lựa chọn phổ biến để chuyển bản nhạc giữa các ứng dụng.

Khi nào nên dùng

Nếu bước tiếp theo là sửa bản nhạc trong phần mềm viết nhạc, hãy chọn MusicXML. Bản chép hiếm khi hoàn hảo ngay từ đầu. Với MusicXML, bạn có thể mở bản chép trong phần mềm mình chọn và chỉnh sửa mà không mất nội dung. Songscription xuất MusicXML từ mọi bản chép. Bạn có thể đọc thêm ở trang chuyển âm thanh sang MusicXML.

Hạn chế

MusicXML là định dạng trung gian. Bạn mở tệp, sửa bản nhạc rồi xuất sang PDF khi muốn chia sẻ hoặc in. Đây không phải loại tệp bạn thường gửi trực tiếp cho học viên. Nhưng nếu bạn dùng phần mềm viết nhạc trong quá trình làm việc, MusicXML là định dạng phù hợp để bắt đầu.

Định dạng Guitar Pro

Tệp Guitar Pro hiển thị đồng bộ ký âm trên khuông và tab. Bản nhạc nằm phía trên, tab nằm phía dưới. Khi bạn sửa một nốt ở một phần, phần còn lại cũng cập nhật theo. Với người chơi guitar và bass, cao độ ghi trên khuông chưa cho biết phải chơi nốt ở đâu trên cần đàn. Vị trí bấm ảnh hưởng đến cả âm thanh lẫn độ thuận tay.

Khi nào nên dùng

Tệp Guitar Pro ghi rõ dây và phím đàn cho từng nốt, nên người chơi biết phải bấm ở đâu trên cần đàn mà không cần tự tìm. Songscription xuất tệp Guitar Pro với thông tin lên dây, vị trí trên tab và ký âm đã có sẵn. Để tìm hiểu cách AI chép nhạc guitar, hãy đọc hướng dẫn chuyển âm thanh thành tab guitar.

Hạn chế

Guitar Pro không hữu ích nếu bạn không chơi nhạc cụ có phím trên cần đàn. Người chơi piano và người làm nhạc không có lý do để chọn định dạng này, còn phần tab cũng không giúp ích khi làm việc trong DAW.

Nên chọn định dạng xuất nào?

Nếu chưa chắc nên chọn gì, hãy dựa vào bước tiếp theo:

• In hoặc chia sẻ bản nhạc có bố cục cố định? Chọn PDF.
• Đưa nốt vào DAW? Chọn MIDI.
• Sửa bản nhạc trong phần mềm viết nhạc? Chọn MusicXML.
• Gửi phần nhạc cho người chơi guitar hoặc bass? Chọn Guitar Pro.

Songscription xuất cả bốn định dạng như thế nào?

Songscription tạo những định dạng này từ một lần chép nhạc. Bạn tải bản ghi hoặc tệp âm thanh của mình lên, hoặc nhập đường dẫn YouTube. Khi chép xong, bạn có thể tải tệp ở định dạng phù hợp với bước tiếp theo hoặc tải nhiều định dạng nếu cần. Mọi bản chép đều có PDF, MIDI và MusicXML. Khi chép nhạc cho nhạc cụ có phím trên cần đàn, bạn còn có thể tải tệp Guitar Pro và PDF chứa tab. Bạn không cần đưa âm thanh qua một công cụ riêng để có định dạng khác. Từ cùng một lần chép, bạn có bản nhạc để in, tệp để đưa vào DAW, bản nhạc có thể chỉnh sửa và phần guitar có tab. Bạn có thể quyết định dùng định dạng nào sau khi biết mình cần làm gì tiếp.

Lời kết

Chọn định dạng nào tùy vào bước tiếp theo. Một bài hát có thể lần lượt cần cả bốn: PDF cho bản nhạc dùng khi tập cùng nhau, MIDI cho buổi làm nhạc, MusicXML cho người phối khí muốn sửa bản nhạc và Guitar Pro cho người chơi guitar đang tập phần của mình. Mỗi định dạng có một công dụng riêng.

Không có định dạng nào tốt hơn mọi định dạng khác trong mọi trường hợp. Khi biết mình định làm gì với tệp, bạn thường sẽ thấy nên chọn loại nào. Nếu chọn quá sớm, trước khi biết bản nhạc sẽ được dùng ra sao, bạn có thể phải làm lại khi cần một định dạng khác.