Bài viết thuộc hướng dẫn tạo bản nhạc.
Bạn ngân nga một giai điệu vào điện thoại khi chờ đèn đỏ. Cũng có thể bạn hát trong lúc tắm, hoặc gõ một đoạn nhạc trên bàn bếp trong lúc chờ nước sôi. Ý tưởng đã nằm trong bản ghi, nhưng bản ghi chỉ có âm thanh. Bạn chưa có bản nhạc để đọc, chia sẻ hay đặt trước mặt và chơi theo.
Trước đây, để chép bản ghi thô thành bản nhạc, bạn phải ngồi bên đàn phím và dò từng nốt. Công cụ chép nhạc bằng AI bỏ qua công đoạn đó. Bạn có thể tải bản ghi lên, chọn mô hình nhạc cụ phù hợp rồi chỉnh kết quả thành giai điệu hoặc lead sheet gồm giai điệu và ký hiệu hợp âm để lưu lại.
Bản ghi âm lưu lại điều gì?
Bản ghi giữ lại hình dáng của ý tưởng: những cao độ bạn hát, thời điểm bạn vào từng nốt và đường nét lên xuống của giai điệu. Nó không cho bạn sẵn một giọng nhạc rõ ràng, nhịp độ đều hay phần hòa âm nào ngoài những gì bạn đã ngân nga. Nhưng đường nét giai điệu là thứ khó nhớ lại, và bản ghi đã giữ phần đó cho bạn.
Bản ghi là nguyên liệu thô, chưa phải bản thu hoàn chỉnh. Một giai điệu càng nổi rõ thì công cụ càng có nhiều thông tin để chép nhạc. Thu trong phòng yên tĩnh, hát gần mic và hát một giai điệu không có nhạc nền sẽ cho bản chép ít lỗi nhất. Nếu làm được như vậy lúc thu, bạn sẽ đỡ phải sửa về sau.
Tải bản ghi lên
Trước tiên, tìm tệp ghi âm trên điện thoại. Phần lớn ứng dụng ghi âm lưu tệp M4A, WAV hoặc MP3; bạn có thể tải lên cả ba định dạng. Bạn có thể gửi tệp vào email của mình, đặt trong thư mục dùng chung hoặc chọn tệp trực tiếp trên trang web. Sau đó, tải tệp lên như mọi tệp âm thanh khác trong công cụ chuyển âm thanh thành bản nhạc. Gói miễn phí xử lý các đoạn ngắn, phù hợp với phần lớn bản ghi âm, nên bạn có thể thử một ý tưởng trước khi chép đoạn dài hơn.
Chọn nhạc cụ phù hợp
Hãy chọn mô hình khớp với cách bạn ghi lại ý tưởng:
- Nếu bạn hát hoặc ngân nga, chọn mô hình giọng hát. Mô hình này theo dõi một giọng người và tách ra một giai điệu. Mô hình vẫn đang thử nghiệm, nên hãy xem kết quả là bản nháp để chỉnh tiếp, chưa phải bè nhạc hoàn chỉnh.
- Nếu bạn chơi piano, chọn mô hình piano. Đây là mô hình hoàn thiện nhất của chúng tôi. Nốt đàn có cao độ ổn định nên bản chép thường ít lỗi hơn và cần sửa ít hơn.
- Nếu bạn chơi guitar, bass hoặc nhạc cụ khác, chọn mô hình tương ứng. Những câu nhạc chơi từng nốt thường được chép chính xác hơn hợp âm dày, nên một đoạn giai điệu sẽ cho kết quả tốt hơn một đoạn quạt hợp âm đầy đủ trên đàn.
Cao độ rõ và ổn định dễ nhận diện hơn giọng hát lướt giữa các nốt. Nếu có thể chọn cách thu, ghi bằng nhạc cụ sẽ tốt hơn ngân nga. Còn nếu bạn chỉ có bản ghi tiếng ngân nga, mô hình giọng hát vẫn cho ra một giai điệu đáng giữ lại.
Sửa bản chép và thêm hợp âm
Sau khi chép nhạc, bạn có bản nhạc có thể chỉnh sửa cùng piano roll, nơi mỗi nốt hiện thành một khối. Bản ghi âm thường còn thô, nên bạn sẽ cần sửa vài chỗ. Công cụ làm tốt nhất ở phần nhận diện cao độ, vì vậy các nốt bạn định hát thường xuất hiện trong bản chép. Dù vậy, nếu cao độ khi bạn ngân nga bị thấp dần, một vài nốt có thể cần chỉnh lại. Tiết tấu thường cần sửa nhiều nhất, vì khi thu có lẽ bạn đã không hát theo tiếng máy đếm nhịp.
Sửa từng nốt trong piano roll, rồi đặt giọng và số chỉ nhịp phù hợp với giai điệu. Nếu muốn có lead sheet thay vì chỉ có giai điệu, hãy thêm hợp âm. Hướng dẫn về lead sheet giải thích dạng bản nhạc gồm giai điệu và hợp âm. Bài chép lead sheet từ bản ghi hướng dẫn cách chỉ giữ lại hai phần đó trong bản chép.
Xuất và lưu bản nhạc
Khi giai điệu trên bản nhạc đã đúng như bạn hát, hãy xuất tệp. Bạn có thể in PDF để đặt lên giá nhạc hoặc đưa cho bạn cùng ban nhạc. Nếu muốn trình bày bản nhạc hoặc thêm bè thứ hai, hãy mở tệp MusicXML trong MuseScore, Sibelius, Finale hoặc Dorico. Còn nếu định đưa ý tưởng vào một bản phối, bạn có thể đưa MIDI vào phần mềm làm nhạc (DAW). Cả ba định dạng đều xuất từ cùng một bản chép.
Bài ghi lại ý tưởng âm nhạc trước khi quên nói thêm về cách nhanh chóng giữ lại ý tưởng. Bạn cũng có thể làm tương tự với một câu nhạc không phải do bạn viết nhưng bạn cứ ngân nga mãi. Quy trình chuyển âm thanh TikTok thành bản nhạc cũng ngắn gọn như vậy, chỉ khác nguồn âm thanh. Giai điệu mà bạn có thể đã quên mất trước bữa trưa giờ đã nằm trên bản nhạc.
Câu hỏi thường gặp
Có thể chuyển bản ghi tiếng ngân nga thành bản nhạc không?
Có. Tải bản ghi lên và chọn mô hình giọng hát. Mô hình này theo dõi một câu hát hoặc tiếng ngân nga để tách ra một giai điệu. Mô hình giọng hát vẫn đang thử nghiệm, nên bạn sẽ cần sửa vài nốt sai cao độ và chỉnh lại tiết tấu. Sau đó bạn có một giai điệu để đọc và xuất ra. Thêm hợp âm vào là bạn có một lead sheet.
Nên dùng định dạng nào để chép nhạc từ bản ghi âm?
Phần lớn ứng dụng ghi âm trên điện thoại lưu tệp M4A, WAV hoặc MP3. Bạn có thể tải lên cả ba định dạng này. Chất lượng bản ghi quan trọng hơn định dạng. Một giai điệu rõ ràng, thu gần mic trong không gian yên tĩnh sẽ cho kết quả chép nhạc tốt hơn nhiều so với một tệp chất lượng cao nhưng đầy tiếng ồn trong phòng hoặc nhạc nền.
Bản ghi chơi bằng nhạc cụ có cho kết quả chép nhạc tốt hơn giọng hát không?
Thường là có. Nốt đàn piano hoặc guitar có cao độ rõ và ổn định để mô hình nhận diện, nên kết quả cần sửa ít hơn. Khi ngân nga, giọng hát có thể lệch cao độ và lướt giữa các nốt, khiến mô hình khó nhận diện hơn. Nếu có thể ghi lại ý tưởng bằng nhạc cụ, bạn nên làm vậy. Còn nếu bạn chỉ có bản ghi tiếng ngân nga, mô hình giọng hát vẫn cho ra một giai điệu có thể dùng được.
Làm thế nào để tạo lead sheet từ bản ghi âm?
Chép bản ghi để lấy giai điệu, rồi thêm hợp âm. Nếu bản ghi có phần hòa âm, tính năng nhận diện hợp âm sẽ nhận ra các chỗ đổi hợp âm. Nếu bản ghi chỉ có giai điệu, bạn tự đặt hợp âm sau khi giai điệu đã nằm trên khuông nhạc. Giữ lại giai điệu và ký hiệu hợp âm, rồi xuất thành lead sheet gọn gàng để cả ban nhạc cùng đọc.
