Cách lập bảng hợp âm số Nashville từ bất kỳ bài hát nào

Bài này nằm trong hướng dẫn lấy hợp âm của bất kỳ bài hát nào.

Để lập bảng hợp âm số Nashville cho một bài hát, bạn lấy hợp âm và giọng của bài, rồi chuyển mỗi hợp âm thành số bậc tương ứng trong gam. Phần đánh số khá đơn giản. Ở giọng Đô, hợp âm C là 1, F là 4, G là 5; những hợp âm còn lại cũng ghi theo cách đó. Phần mất thời gian và đòi hỏi kỹ năng là nghe bản ghi để tìm ra hợp âm và giọng. Giờ đây bạn có thể giao phần đó cho một công cụ chép nhạc.

Các ứng dụng viết bảng như JotChord và Nashville Numbers không nghe bài hát. Chúng định dạng những con số bạn đã nhập, nên bạn vẫn phải tự nghe để tìm hợp âm. Nếu chép bản ghi để tự động lấy hợp âm và giọng rồi mới đánh số, bạn có thể hoàn thành cả bảng trong vài phút.

Bảng hợp âm số Nashville là gì?

Bảng hợp âm số Nashville cũng giống một bảng hợp âm thông thường, nhưng dùng số bậc tương ứng trong giọng bài hát thay cho tên hợp âm viết bằng chữ cái. Hợp âm chủ luôn là 1, rồi tính tiếp theo gam đến bậc 7. Các nhạc công phòng thu ở Nashville nghĩ ra cách này vào thập niên 1950 để ghi nhanh bài hát trong buổi thu. Ngày nay, đây là cách viết thông dụng trong các buổi thu và rất phổ biến ở các ban nhạc thờ phượng.

Bảng hợp âm này được ưa dùng vì không gắn với một giọng cố định. Mỗi số chỉ vị trí của hợp âm so với giọng, nên cùng một tờ giấy dùng được ở bất kỳ giọng nào. Nếu tối nay ca sĩ muốn hát cao hơn một cung, không ai phải viết lại bảng. Số 1 vẫn là hợp âm chủ, số 5 vẫn là hợp âm át; ban nhạc đối chiếu các số với giọng mới ngay khi chơi. Ý tưởng này giống với chuyển giọng, chỉ khác là với bảng số, mỗi người tự chuyển trong đầu khi đang chơi.

Bảng hợp âm thông thường và bảng số có chỗ tiện riêng. Bảng ghi bằng chữ cái đọc ngay được nhưng gắn với một giọng; bảng số mất thêm chút thời gian để đọc nhưng dùng được ở mọi giọng. Với ban nhạc thường đổi giọng theo từng ca sĩ mỗi tuần, bảng số rất tiện. Vì vậy nhiều ban nhạc thờ phượng chọn cách này.

Tìm hợp âm khó hơn đánh số

Khi đã biết giọng và hợp âm, bạn đối chiếu mỗi hợp âm với một bậc trong gam là xong. Bạn có thể học cách làm trong một buổi chiều. Phần khó là bước trước đó: nghe bản ghi để tìm hợp âm và giọng của bài. Muốn nghe ra hợp âm và giọng nhanh, ít nhầm ở nhiều thể loại, người chơi thường phải luyện tai nhiều năm.

JotChord và Nashville Numbers định dạng các số bạn nhập thành bảng gọn gàng, nhưng cả hai đều không nghe bài hát. Bạn vẫn phải nghe bản ghi, tìm giọng, nghe từng hợp âm rồi nhập kết quả. Nếu đang mất thời gian ở khâu tìm hợp âm, ứng dụng viết bảng sẽ chưa giải quyết được khâu đó. Bạn cần lấy hợp âm trước rồi mới định dạng thành bảng số.

Lấy hợp âm và giọng từ bản ghi

Bạn có thể dùng công cụ chép nhạc để tự động nhận diện nốt, hợp âm và giọng từ bản ghi. Với Songscription, bạn tải tệp âm thanh lên hoặc dán đường dẫn video. Songscription trả về bản nhạc có giai điệu và ký hiệu hợp âm phía trên khuông nhạc, kèm giọng đã nhận diện, tệp MIDI và một piano roll tương tác hiển thị nốt dưới dạng thanh ngang. Bạn có thể phát chậm piano roll để kiểm tra chỗ nghe chưa đúng. Bạn không phải tự nhập nốt và có thể sửa hợp âm trong trình duyệt trước khi đánh số.

Cần biết đúng giọng vì mỗi số đều tính theo giọng đó. Nếu xác định sai giọng, cả bảng sẽ lấy nhầm hợp âm chủ làm bậc 1. Muốn tự kiểm tra, bạn có thể xem hướng dẫn tìm giọng và BPM của bài hát. Nhìn vào danh sách hợp âm, bạn cũng thường đoán được giọng nếu nhận ra bài hay kết về hợp âm nào. Để xem toàn bộ cách lấy bảng hợp âm từ bản ghi, đọc cách lấy hợp âm của bất kỳ bài hát nào.

Chuyển hợp âm thành số

Viết gam trưởng của giọng bài hát ra và đánh số từ 1 đến 7. Sau đó đối chiếu nốt gốc của mỗi hợp âm với bậc tương ứng trong gam. Gam Đô trưởng gồm C, D, E, F, G, A, B, nên ta có:

• C = 1 (hợp âm chủ, là hợp âm trưởng, ghi bằng số không kèm ký hiệu)
• Dm = 2m (hợp âm thứ)
• Em = 3m (hợp âm thứ)
• F = 4 (hợp âm trưởng)
• G = 5 (hợp âm trưởng)
• Am = 6m (hợp âm thứ)
• Bdim = 7° (hợp âm giảm)

Quy luật về loại hợp âm này đúng với mọi giọng trưởng. Hợp âm bậc 1, 4 và 5 là hợp âm trưởng, ghi bằng số không kèm ký hiệu. Bậc 2, 3 và 6 là hợp âm thứ, có chữ m viết thường: 2m, 3m, 6m. Bậc 7 là hợp âm giảm. Đây là những hợp âm được tạo từ các nốt có sẵn trong gam của giọng. Khi hợp âm khác với hợp âm trưởng ghi bằng số đơn, bạn thêm ký hiệu chỉ loại hợp âm. Vòng hợp âm C, Am, F, G ở giọng Đô trưởng thành 1, 6m, 4, 5. Ban nhạc vẫn đọc cùng dãy số đó khi chơi ở giọng Đô, giọng Sol hay bất kỳ giọng nào khác.

Hợp âm ngoài giọng cũng giữ ký hiệu chỉ loại hợp âm khi chuyển sang số. Nếu bài ở giọng Đô mượn hợp âm D trưởng, bạn ghi 2, không ghi 2m. Số 2 không kèm ký hiệu cho biết đây không phải hợp âm thứ thường gặp ở bậc đó. Với hợp âm có dấu gạch chéo, bạn ghi nốt bass theo cách tương tự: hợp âm C có nốt E ở bass là 1 trên 3, ghi là 1/3.

Bạn có thể thêm vài dấu tiết tấu vào bảng khi cách chơi chưa rõ. Hình thoi bao quanh một số nghĩa là giữ hợp âm và để tiếng ngân. Dấu mũ nhỏ trên số nghĩa là đánh mạnh rồi ngắt tiếng ngay. Một dấu nhỏ nghiêng trước hợp âm báo hiệu hợp âm vào sớm một khoảng bằng độ dài một nốt móc đơn, thay vì vào đúng phách. Dấu chấm hoặc gạch chéo ngắn trên số chia một ô nhịp có tiết tấu không đều thành từng phách. Phần lớn bảng chỉ thêm các dấu này ở những chỗ bản phối cần đến.

Songscription giúp ở bước nào?

Songscription không xuất bảng hợp âm số Nashville hoàn chỉnh. Songscription nghe bản ghi và tự động cho bạn hợp âm, bản nhạc có giai điệu và giọng. Đó là phần tốn thời gian và cần kỹ năng nghe. Sau đó bạn tự chuyển bảng hợp âm sang số trong khoảng hai phút, trên giấy hoặc bằng cách nhập số vào JotChord hay Nashville Numbers để định dạng bảng.

Để làm nhanh, bạn chép bài hát bằng Songscription, xem giọng trong kết quả, đánh số hợp âm từ 1 đến 7 rồi thêm những dấu tiết tấu mà bản phối cần. Songscription làm phần nghe tìm hợp âm; bạn làm phần đối chiếu và đánh số. Nếu muốn xem toàn bộ quy trình trước, hãy đọc hướng dẫn lấy hợp âm của bất kỳ bài hát nào. Khi đã sẵn sàng, mở chuyển âm thanh thành bản nhạc, lấy hợp âm và giọng rồi chuyển chúng thành số.