Chuyển bản ghi của bạn sang MIDI để soạn nhạc piano

Chuyển bản ghi sang MIDI khác với tạo bản nhạc ngay từ bản ghi. MIDI lưu nội dung âm nhạc dưới dạng dữ liệu: cao độ, thời điểm bắt đầu, trường độ và lực nhấn. Bạn chưa cần quyết định cách ghi nốt lên bản nhạc. Bạn có thể sửa nốt sai, chuyển bè sang nhạc cụ khác, soạn lại thành bản phối piano hoặc đưa MIDI vào một dự án DAW để làm nền cho track mới.

Bản ghi có thể là một bản demo guitar, một lần chơi piano bạn muốn chỉnh lại hay bản thu cả ban nhạc chơi bài của bạn. Bạn có thể chuyển những bản ghi này thành MIDI để tiếp tục làm nhạc piano.

Vì sao dùng MIDI khi làm nhạc piano

Nếu muốn soạn một bản phối piano, làm bản cover piano hay thêm bè piano vào dự án lớn hơn, MIDI gần như luôn là định dạng trung gian phù hợp:

• Dễ chỉnh sửa. Âm thanh là dạng sóng cố định, còn MIDI là danh sách nốt. Trong MIDI, bạn chỉ cần một lần nhấp để chuyển nốt lên một quãng tám. Làm điều đó với âm thanh mất nhiều công hơn.
• Không gắn với một nhạc cụ. Một bè MIDI thu từ guitar có thể chuyển sang tiếng piano bằng cách đổi một tham số, không cần thu lại.
• Dùng cho nhiều bước tiếp theo. Tạo bản nhạc, tạo piano roll hay phối hòa âm cho giai điệu đều bắt đầu từ MIDI thay vì âm thanh.
• Dùng được ở nhiều nơi. Mọi DAW, trình chỉnh sửa bản nhạc và sampler đều đọc MIDI. Định dạng này đã ổn định suốt 40 năm và sẽ còn tiếp tục được dùng.

Nếu biết mình sẽ còn chỉnh sửa, thường thì chuyển sang MIDI trước rồi mới tạo bản nhạc sẽ thuận tiện hơn. Phần lớn dự án piano đều cần bước chỉnh sửa này.

Quy trình chuyển đổi

Bước 1: Chuẩn bị bản ghi

Dùng bản ghi sạch nhất mà bạn có. Tiếng ồn nền, tiếng vang phòng và mức nén quá mạnh đều làm giảm chất lượng MIDI tạo ra. Nếu bản ghi là bản phối đầy đủ mà bạn chỉ cần một bè, hãy dùng công cụ tách bè trước, chẳng hạn Moises, LALAL.AI hoặc RipX. Sau đó đưa riêng bè cần dùng vào công cụ chuyển sang MIDI. Công nghệ tách bè đã tiến bộ trong vài năm qua, nên bước này giờ chỉ mất thêm vài phút thay vì vài giờ.

Bước 2: Chọn công cụ phù hợp

Để làm nhạc piano, hãy chọn công cụ chép nhạc có mô hình dành riêng cho piano. Songscription chuyển âm thanh piano và một số nhạc cụ khác sang MIDI, với quy trình chuyển MP3 sang MIDI riêng cho định dạng nguồn phổ biến nhất. Bạn làm phần lớn công đoạn sau chuyển đổi trong trình chỉnh sửa piano roll ngay trên Songscription. Trình chỉnh sửa này đồng bộ với bản ghi gốc. Điều này thường hữu ích hơn việc tăng thêm vài phần trăm độ chính xác của kết quả ban đầu. Với nguồn đơn âm như một bè guitar lead hoặc một câu saxophone, phần lớn công cụ có sẵn trong DAW cũng cho kết quả khá ổn. Để so sánh kỹ hơn, hãy xem hướng dẫn chuyển âm thanh sang MIDI.

Bước 3: Chuyển đổi và kiểm tra MIDI

Chạy chuyển đổi. Kết quả là một tệp MIDI, thường có thể tải trực tiếp hoặc mở dưới dạng piano roll trong công cụ. Trước khi làm gì khác, hãy nghe riêng MIDI rồi nghe MIDI cùng bản ghi gốc. Thường thì bạn có thể phát MIDI bằng tiếng piano. Lần nghe đầu giúp bạn kiểm tra xem tiết tấu đã đúng chưa. Lần sau giúp bạn tìm những nốt mà mô hình bỏ sót.

Bước 4: Sửa lỗi

Ngay cả MIDI do những mô hình tốt nhất tạo ra vẫn cần chỉnh lại. Lỗi thường gặp là nốt thừa rất ngắn do mô hình nhận nhầm, nốt bass cao hoặc thấp hơn một quãng tám, nốt ngân bị cắt ngắn và đôi khi thiếu nốt ở đoạn chạy nhanh. Mỗi lỗi này đều sửa được bằng một lần nhấp trong trình chỉnh sửa piano roll. Với bài dài ba phút, bạn nên dành khoảng 10-20 phút để sửa, ít hơn nếu bản ghi ban đầu sạch.

Bước 5: Chọn bước tiếp theo

Khi đã có MIDI, bạn có thể xuất thẳng thành bản nhạc. Xem hướng dẫn chuyển MIDI thành bản nhạc để biết chi tiết. Bạn cũng có thể đưa MIDI vào DAW để bắt đầu sản xuất bản thu mới, đổi nhạc cụ, phối hòa âm cho giai điệu hoặc soạn bản phối piano dựa trên một bè có sẵn. Bước tiếp theo tùy vào bản nhạc bạn muốn làm.

Những loại bản ghi thường gặp

Bản demo bạn chơi bằng guitar hoặc nhạc cụ khác

Nếu đã thu một bản demo bằng guitar và muốn có phiên bản piano, bạn có thể dùng MIDI làm bước trung gian. Chuyển bản ghi guitar sang MIDI, rồi đổi bè đó sang piano trong DAW hoặc trình chỉnh sửa bản nhạc. Cách xếp nốt hợp âm trên guitar thường không chuyển thẳng sang piano được: một đoạn rải hợp âm bằng ngón trên đàn sáu dây có thể nghe mỏng khi đổi tiếng, còn khoảng cách giữa các nốt trong hợp âm chặn có thể khiến bạn khó chơi trên bàn phím. Sau khi chuyển đổi, bạn có thể cần xếp lại hợp âm cho piano. Hãy xem MIDI là bản ghi lại trung thực những gì bạn đã chơi, còn bản phối piano là bước sáng tạo tiếp theo.

Bản thu piano bạn muốn chỉnh lại

Có khi bạn đã thu được một bản piano gần như đúng ý, chỉ còn vài chỗ cần sửa: một đoạn có nhịp độ chưa đúng, một hợp âm chơi sai thế đảo hoặc đoạn kết bạn muốn viết lại. Chuyển bản thu sang MIDI là cách thuận tiện nhất để bắt đầu sửa. Bạn giữ được cảm giác của bản gốc, từ những chênh lệch nhỏ về thời điểm vào nốt đến cách thay đổi lực nhấn, đồng thời có thể sửa từng nốt. Trong nhiều năm qua, phần lớn quy trình chỉnh sửa piano chuyên nghiệp cũng theo cách này: chuyển sang MIDI, sửa dữ liệu, rồi tạo lại âm thanh piano hoặc đưa cho người chơi đàn.

Bản thu cả ban nhạc chơi bài của bạn

Với bản phối đầy đủ, công cụ tách bè xử lý phần lớn công việc trước khi bạn đưa âm thanh vào công cụ chép nhạc. Dùng công cụ tách bè, rồi đưa riêng bè nhạc cụ bạn cần vào công cụ chuyển sang MIDI. Đó thường là bè piano hoặc nhạc cụ lead đảm nhiệm phần hòa âm. Nếu muốn bỏ qua bước tách bè, chế độ Multi-Instrument của Songscription chép lại cả bản phối trong một lượt và trả về MIDI nhiều track. Mỗi nhạc cụ được nhận diện có một track riêng, từ keyboard, guitar, bass đến bộ dây, kèn đồng, kèn gỗ, synth, giọng hát và trống. Khi mỗi bè có track MIDI riêng, bạn dễ phối nhạc hơn: bạn thấy được bè bass có đi độc lập không, chỗ trống nào trong bè có thể thêm câu đệm và hòa âm thay đổi ra sao khi các bè khác cùng chơi. Những điều này không hiện rõ trong âm thanh gốc, nhưng dễ thấy trong MIDI.

Bạn có thể làm gì với MIDI

Đổi nhạc cụ

MIDI giúp bạn đổi tiếng nhạc cụ cho một bè. Thử phát bè guitar bằng tiếng piano để nghe xem bè đó nghe thế nào ở cùng quãng âm. Bạn cũng có thể thử bè piano bằng mẫu tiếng Rhodes hoặc tiếng bộ dây. Bạn chưa cần chốt bản phối, cứ nghe các lựa chọn trước khi quyết định.

Đổi hòa âm và chỉnh sửa

Chuyển từ hợp âm trưởng sang hợp âm thứ, nâng cả bè lên một bậc hay thay đoạn rải hợp âm bằng các hợp âm đánh cùng lúc đều là những thao tác thường gặp với MIDI. Làm vậy trên âm thanh thì rất khó, thậm chí không thể. Khi chỉnh sửa cho piano, một cách hữu ích là giữ gần như nguyên giai điệu và đường bass, rồi xếp lại những nốt hợp âm ở quãng giữa. Phần này thường tạo nên nhiều nét riêng của bản phối.

Tạo bản nhạc

Sau khi chỉnh xong MIDI, bạn có thể xuất thành bản nhạc trong một bước. Hướng dẫn chuyển bản ghi của bạn thành bản nhạc piano trình bày toàn bộ quy trình, từ bản ghi đến bản nhạc piano dễ đọc.

Đưa vào DAW

Với người sản xuất nhạc, đây thường là bước cuối. Nhập MIDI vào Ableton, Logic, FL Studio hoặc một DAW khác, chọn tiếng nhạc cụ hợp với bản thu rồi làm việc với track đó như mọi track MIDI khác. Từ đây bạn có thể bắt đầu xây dựng bài hát.

Lời kết

MIDI phù hợp làm định dạng trung gian cho phần lớn dự án piano vì các bước tiếp theo đều dùng được dữ liệu này. Một bản phối đã hoàn thành hay bản nhạc đã in khó thay đổi hơn. Với MIDI, bạn vẫn có thể sửa nốt, đổi nhạc cụ và chuyển sang định dạng cần dùng tiếp theo. Chuyển bản ghi sang MIDI sớm giúp bạn có nhiều lựa chọn hơn.

Chi phí để làm việc này nay đã giảm xuống gần như bằng không. Một bản demo thu bằng điện thoại từ năm năm trước rồi bỏ quên giờ có thể trở thành tệp MIDI trong hai phút.