Cách chuyển bản ghi âm thành bản nhạc piano bằng AI

Bài này nằm trong bộ hướng dẫn về những công cụ chép nhạc và viết bản nhạc tốt nhất.

Trước đây, muốn chuyển bản ghi âm của mình thành bản nhạc piano, bạn phải mở trình viết nhạc, phát lặp từng đoạn ngắn, nhập nốt bằng tay, sửa tiết tấu rồi lặp lại các bước đó với tám ô nhịp tiếp theo. Giờ đây, AI xử lý phần lớn công việc đó trong vài phút, sau đó bạn chỉnh lại bản chép. Chọn đúng bản ghi đầu vào và biết cần sửa chỗ nào vẫn giúp bạn tiết kiệm công sức.

Bạn có thể bắt đầu từ bản độc tấu piano thu bằng điện thoại, bản MIDI thu trực tiếp từ piano điện hoặc bản thu cả ban nhạc chơi bài hát của mình. Các bước chuyển những bản ghi này thành bản nhạc piano gần giống nhau, nhưng mỗi loại có những chỗ cần lưu ý riêng.

Những loại bản ghi bạn có thể dùng

Trước khi chọn công cụ, hãy xem bạn có bản ghi nào. Bản ghi càng sạch thì bạn càng ít phải sửa về sau. Một vài nguồn thường gặp:

• Bản độc tấu piano. Bạn thu bài đàn bằng điện thoại, mic USB hoặc piano điện. Đây là trường hợp dễ chép nhất vì bản ghi chỉ có piano và bạn cũng cần bản nhạc piano.
• Bản MIDI thu từ piano điện. Nguồn này sạch hơn bản ghi âm vì không cần chuyển âm thanh sang MIDI. Phần còn lại là chuyển MIDI thành bản nhạc.
• Bản thu cả ban nhạc chơi bài hát của bạn. Bản phối có thể đã có phần piano, hoặc bạn muốn chuyển cả bài thành bản soạn cho piano. Hai mục đích này cần hai cách làm khác nhau.

Cả ba đều có thể chuyển thành bản nhạc piano qua bước chép nhạc bằng AI. Những bước trước và sau đó tùy vào nguồn bạn chọn.

Vì sao piano khó chép hơn phần lớn nhạc cụ khác?

Piano khó chép hơn phần lớn nhạc cụ chơi một dòng giai điệu vì nhiều nốt vang lên cùng lúc. Khi chép một câu guitar lead, mô hình chỉ phải xác định một cao độ tại mỗi thời điểm. Với piano, mô hình thường phải nhận ra năm hoặc sáu nốt cùng lúc, chia nốt cho tay phải và tay trái, rồi xử lý những nốt vẫn ngân sang hợp âm tiếp theo.

Các công cụ chép nhạc piano tốt nhất hiện đã xử lý được phần lớn các đoạn nhạc, nhưng mô hình chuyên cho piano vẫn cho kết quả tốt hơn. Công cụ chuyển âm thanh sang MIDI đa dụng có thể lấy ra giai điệu dùng được từ bản ghi piano. Để có bản nhạc hai tay rõ ràng với cách chia bè hợp lý, bạn cần mô hình được huấn luyện riêng cho âm thanh piano. Công cụ chép nhạc piano của Songscription được tạo cho đúng trường hợp này.

Các bước thực hiện

Bước 1: Chọn hoặc cải thiện bản ghi đầu vào

Chất lượng bản ghi ảnh hưởng đến kết quả nhiều hơn công cụ bạn chọn. Bản piano thu bằng mic đặt gần trong phòng yên tĩnh sẽ cho kết quả tốt hơn nhiều so với cùng phần trình diễn đó thu bằng điện thoại từ phía bên kia căn hộ. Nếu có bản thu sạch hơn, hãy dùng bản đó. Còn nếu chỉ có bản ghi âm trên điện thoại, bạn vẫn có thể dùng nó. Các mô hình hiện nay xử lý bản ghi điện thoại khá tốt, dù bạn sẽ phải dành thêm thời gian chỉnh sửa.

Bước 2: Chọn phần cần chép

Với bản độc tấu piano, bạn không cần chọn phần. Với bản ghi khác, bạn cần quyết định: lấy phần piano đã có trong bản thu, chẳng hạn phần đàn phím trong bản thu của ban nhạc, hay soạn cả bài cho piano? Đây là hai công việc khác nhau. Cách đầu cần tách riêng bè piano rồi chép bè đó. Cách sau cần chép giai điệu và những chỗ đổi hợp âm, rồi dựa vào đó soạn lại cho piano.

Bước 3: Đưa bản ghi vào công cụ chép nhạc piano bằng AI

Tải tệp lên một công cụ chuyên cho piano. Songscription chuyển âm thanh thành bản nhạc piano qua một bước và xuất PDF, MusicXML và MIDI. Kết quả là bản nháp để bạn đọc, chỉnh trong piano roll và xuất ra. Để tìm hiểu kỹ hơn về công nghệ và bước chuyển âm thanh sang MIDI, hãy xem hướng dẫn chuyển âm thanh sang MIDI.

Bước 4: Đối chiếu với bản ghi

Phát bản ghi gốc và đối chiếu với bản chép. Cách này giúp bạn phát hiện nhiều lỗi nhanh hơn so với chỉ đọc bản nhạc. Hãy nghe xem có nốt nào bị thiếu hoặc thừa, nốt bass nào sai quãng tám, hay nốt ngân nào bị cắt ngắn làm sai tiết tấu. Piano roll đồng bộ với bản ghi gốc là nơi thuận tiện nhất để làm bước này: bạn có thể tua đến từng chỗ và sửa ngay tại đó.

Bước 5: Xuất bản nhạc và chỉnh thêm nếu muốn

Với phần lớn nhu cầu, như gửi bản nhạc cho người chơi, in ra để tập hoặc chia sẻ với học viên, tệp PDF xuất trực tiếp từ công cụ chép nhạc piano là đủ. Bài hướng dẫn xuất bản nhạc piano sang PDF giới thiệu các cách xuất bản nhạc trong nhiều công cụ và có danh sách ngắn để kiểm tra trước khi xuất. Nếu muốn thêm đoạn ossia, tức đoạn nhạc thay thế trên một khuông nhỏ, tự ghi số ngón tay hoặc chỉnh lại cách trình bày bản nhạc, hãy xuất MusicXML rồi mở tệp trong MuseScore, Dorico hoặc trình viết nhạc khác. Tệp MusicXML giữ lại nốt, tiết tấu, cách chia nốt cho hai tay và phần lớn dấu diễn tấu. Nếu muốn dừng ở MIDI và chỉnh thêm phần đàn trước khi viết thành bản nhạc, hãy xem hướng dẫn chuyển bản ghi âm của bạn sang MIDI.

Cách xử lý từng loại bản ghi

Bản độc tấu piano

Đây là trường hợp dễ nhất và cũng là trường hợp AI cho bản chép ít lỗi nhất. Khi nhận bản ghi chỉ có piano, mô hình chuyên cho piano thường tạo ra bản chép mà bạn có thể nhận ra ngay là phần trình diễn đó. Chủ yếu bạn sẽ sửa những chỗ khó: một nốt bị bỏ sót trong đoạn chạy nhanh, một bè bị ngắt sớm trong hợp âm ngân dài, hay thỉnh thoảng một nốt bass trầm bị sai quãng tám. Với bài dài ba hoặc bốn phút, bạn nên dành 10-20 phút để chỉnh sửa.

Bản thu cả ban nhạc chơi bài hát của bạn

Bản phối đầy đủ là nguồn khó xử lý nhất. Cách hữu ích nhất là tách bè trước khi chép nhạc. Đưa bài hát vào công cụ tách bè như Moises, LALAL.AI hoặc công cụ tương tự, rồi chép riêng bè piano. Nếu bài vốn không có piano, chẳng hạn bài chủ yếu dùng guitar, bạn nên soạn một bản cho piano thay vì cố chép phần đàn không có trong bản thu.

Khi đó, giai điệu và bảng hợp âm quan trọng hơn bản phối gốc. Hãy chép hai phần này trước, rồi tự soạn bản piano hoặc dùng công cụ tạo bản soạn piano của Songscription. Công cụ nhận giai điệu và vòng hợp âm, sau đó tạo bản soạn piano có độ khó theo mức bạn chọn. Kết quả là bản nháp để chỉnh sửa, chưa phải bản hoàn chỉnh. Dù vậy, với bài chủ yếu dùng guitar và cần một bản piano, cách này thường nhanh hơn soạn từ đầu.

Bản MIDI thu từ piano điện

Bản MIDI thu trực tiếp từ piano điện bỏ qua được phần khó nhất. Cao độ và thời điểm vào nốt đã chính xác, nên bạn chỉ cần chuyển MIDI thành bản nhạc. Lúc này, bạn chỉnh cách trình bày như chia nốt cho hai tay, chia bè và ghi tiết tấu thay vì sửa lỗi chép nhạc. Nếu có thể thu MIDI cùng với hoặc thay cho âm thanh, hãy chọn cách đó. Hướng dẫn soạn nhạc piano nói thêm về cách ghi bản nhạc ở giai đoạn này.

Khi bản chép bằng AI chưa đủ

Ngay cả những mô hình chép nhạc piano tốt nhất hiện nay cũng bỏ sót chi tiết. Lỗi thường tập trung ở vài chỗ:

• Nốt bass trầm. Các mô hình khó xác định cao độ dưới khuông nhạc hơn. Hãy nghe và kiểm tra quãng tám thấp nhất.
• Đoạn dùng nhiều pedal. Khi pedal ngân làm các nốt hòa vào nhau, mô hình có thể bỏ sót nốt mới hoặc giữ nốt quá lâu. Thường bạn có thể sửa những chỗ này trong piano roll.
• Bè giữa chơi nhỏ. Bè giữa có những nốt ngân dài, chơi nhỏ hơn giai điệu cùng bè bass có thể bị át đi. Nếu biết có bè đó, hãy tự thêm vào.

Đây là những chỗ nên dành thời gian chỉnh sửa. Người chơi đã quen bản ghi có thể sửa chúng trong vài phút, nhanh hơn nhiều so với chép lại toàn bộ bằng tay.

Vài điều sau cùng

Chép nhạc bằng AI thay đổi phần việc tốn thời gian nhất khi bạn chuyển bản ghi của mình thành bản nhạc. Năm năm trước, phần chậm nhất là đưa từng nốt lên trang giấy. Giờ đây, phần tốn thời gian hơn là chỉnh sửa sau đó: chọn giữ hoặc lược bớt chỗ nào, sắp xếp lại nốt trong hợp âm ra sao cho rõ, và thêm số ngón tay ở đâu. Những quyết định ấy cần đến kinh nghiệm của người chơi nhạc.

Nếu ngại nhập từng nốt bằng tay, bạn có thể bắt đầu từ bản nháp do AI chép. Giờ đây, cả bản ghi rè bằng điện thoại trên xe lưu diễn lẫn bản thu sạch trong phòng thu đều có thể cho bạn một bản nháp dùng được. Nếu muốn thử với bản ghi của mình, công cụ chuyển bài hát thành bản nhạc piano tạo bản nhạc piano và piano roll để chơi theo trong khoảng một phút. Phần bạn viết thêm lên bản nháp sẽ tạo dấu ấn riêng cho bản nhạc.