Cách chép và tập chơi bài hát cùng lúc

Chép một bài hát và tập chơi bài đó thường là hai việc riêng: có bản nhạc rồi mới ngồi xuống tập. Nhưng bạn cũng có thể làm cả hai cùng lúc. Khi tay đang tập một câu nhạc, bạn hiểu luôn vì sao câu đó nghe như vậy. Cách kết hợp này thường giúp bạn nhớ bài lâu hơn so với chỉ lặp lại máy móc hoặc nghe mà không chơi.

Chúng tôi làm ra Songscription, một công cụ dùng AI để chép nhạc. Bạn có thể dùng Songscription hoặc công cụ khác để tải bản ghi lên, chơi, so sánh và sửa bản nhạc cho đến khi chơi được.

Vì sao nên vừa chép vừa tập bài hát

Nếu chép xong rồi mới tập, bạn hiểu bài trước rồi tay mới bắt đầu ghi nhớ cách chơi. Làm cả hai cùng lúc sẽ rút ngắn khoảng cách đó. Khi tay còn đang tìm thế bấm cho hợp âm, bạn đã nghe và thấy cách hợp âm chuyển sang hợp âm kế tiếp. Bạn vừa hiểu bài vừa ghi nhớ cách chơi.

Khi viết nhạc ra, bạn cũng phải chậm lại và xem kỹ chuyện gì đang diễn ra. Những chi tiết dễ lọt qua lúc nghe bình thường sẽ hiện rõ trên bản nhạc, chẳng hạn một bè ở giữa chuyển động hay một đoạn đảo phách mà bạn tưởng là tiết tấu đều. Nhận ra chúng ngay lúc tập giúp bạn nhớ bài theo cách khác với khi chỉ học bằng tai.

Cần chuẩn bị gì trước khi bắt đầu

Bạn cần một tệp âm thanh rõ tiếng của bài hát và một công cụ chép nhạc bằng AI. Hãy tìm bản ghi có chất lượng tốt nhất có thể. Bản thu phòng thu thường phù hợp hơn bản thu trực tiếp vì tiếng nhạc cụ rõ và tách bạch hơn. Bạn có thể dùng tệp MP3, WAV hoặc M4A, nhưng tệp chất lượng cao hơn thường cho bản nhạc chính xác hơn. Bài hướng dẫn tạo bản nhạc chính xác bằng AI giải thích kỹ hơn cách chuẩn bị tệp nguồn.

Songscription chuyển âm thanh thành bản nhạc, tab guitar hoặc MIDI trong vài phút. Songscription hỗ trợ nhiều nhạc cụ và cho bạn chọn riêng phần muốn chép từ bản phối đầy đủ. Bạn có thể chép phần nhạc cụ mình chơi, tập trung vào phần đó mà vẫn nghe được nó nằm trong bản phối ra sao. Với Multi-Instrument, bạn cũng có thể chép cùng lúc mọi phần của một ban nhạc hoặc nhóm nhạc. Bạn không cần có bằng về nhạc lý hay cài đặt gì. Tải tệp lên là bạn có thể bắt đầu.

Cách chép và tập chơi bài hát cùng lúc

Bước 1: Tải âm thanh lên và tạo bản nhạc

Tải tệp lên rồi chọn định dạng đầu ra phù hợp với cách bạn đọc và tập: bản nhạc, tab guitar hoặc MIDI. Khi bản nhạc đã sẵn sàng, đừng vội chơi ngay. Xem qua một lượt trước khi tay bắt đầu quen với các nốt đó.

Bước 2: Kiểm tra trước khi chơi

Bản nhạc do Songscription tạo ra đủ chính xác để bạn thường có thể bắt đầu tập ngay. Dù vậy, xem lại nhanh một lượt vẫn là thói quen tốt. Người chép nhạc hay AI đều có lúc mắc lỗi nhỏ. Phát hiện sớm dễ hơn nhiều so với sửa lại sau khi tay đã quen chơi sai.

Trước tiên, kiểm tra hóa biểu và số chỉ nhịp vì chúng ảnh hưởng đến những gì theo sau. Sau đó xem lướt để tìm chỗ có vẻ sai rõ ràng: một đoạn trông phức tạp khác thường, một đoạn được ghi khác với đoạn nghe giống hệt ở chỗ khác, hoặc một nốt nằm ngoài âm vực của nhạc cụ. Bạn không cần tìm cho ra mọi lỗi. Hãy kiểm tra để không có lỗi lớn nào làm bạn vướng ngay từ đầu.

Bước 3: Tìm những đoạn khó

Trước khi tập, đọc qua bản nhạc và tìm những đoạn sẽ khó với bạn lúc này. Ưu tiên tập những đoạn đó thay vì chọn đoạn chỉ vì trông có vẻ thú vị.

Chọn một vài chỗ thật sự gây vướng, đừng đánh dấu khắp bài. Người mới chơi có thể gặp khó khi chuyển giữa các hợp âm cơ bản, còn người chơi lâu hơn có thể đang tập một đoạn solo hoặc một đoạn có cách chia nhóm phách lạ. Đánh dấu quá nhiều sẽ khiến bạn khó tập trung vào chỗ cần tập nhất.

Để ý cả những chỗ chuyển giữa các đoạn. Có chỗ nghe mượt ở tốc độ bình thường nhưng khi chơi chậm lại mới thấy cần tập thêm. Khi đã tìm ra đoạn khó, đừng bắt đầu từ đầu bài. Tập riêng những đoạn này trước khi chơi cả bài sẽ tiết kiệm thời gian và tránh để tay quen với lỗi do vấp đi vấp lại cùng một chỗ.

Bước 4: Tập từng đoạn ngắn

Khi học một bài mới, nhiều người bắt đầu từ đầu rồi chơi cho đến khi vấp. Cách đó khiến bạn dành nhiều thời gian nhất cho đoạn mở đầu dễ chơi và ít thời gian nhất cho những đoạn khó, ngược với điều bạn cần.

Hãy chia bài thành những câu nhạc ngắn. Bắt đầu với đoạn khó nhất đã tìm ra và tập thật chắc trước khi chuyển sang đoạn khác. Tập chắc nghĩa là bạn chơi rõ từng nốt ở tốc độ chậm và giữ được độ chính xác qua nhiều lần, chứ không phải chơi qua được một lần mà không dừng. Dùng bản nhạc để đánh dấu ranh giới giữa các câu, ở những chỗ nhạc tự nhiên ngắt hoặc lắng xuống, rồi tập riêng từng câu.

Khi từng câu đã chắc, tập nối chúng lại. Lúc chuyển từ đoạn này sang đoạn khác, bạn có thể gặp vấn đề về vào phách hoặc cách bấm ngón mà khi tập riêng từng đoạn không thấy. Tập nối giúp bạn ghép các câu thành đoạn dài hơn và thấy rõ bố cục của cả bài.

Bước 5: Dùng piano roll và MIDI để luyện tai

Songscription tự tạo piano roll cho mỗi bản nhạc. Piano roll thể hiện từng nốt bằng hình ảnh, giúp bạn hiểu những đoạn có nhiều nốt trên khuông nhạc. Phát lại và nhìn theo sẽ giúp bạn tập liên hệ những nốt mình thấy với âm thanh mình nghe. Nếu xuất MIDI sang phần mềm làm nhạc (DAW), bạn có thêm lựa chọn: phát chậm những đoạn phức tạp mà không đổi cao độ, hoặc chuyển sang giọng khác trong khi tập làm quen với phần nhạc.

Bước 6: Chép, chơi, sửa rồi lặp lại

Học một bài theo cách này không đi theo một đường thẳng. Bạn chơi một đoạn, so với bản ghi gốc, tìm chỗ chưa khớp rồi sửa lại. Cứ lặp lại như vậy trong lúc tập.

Khi nghe thấy chỗ nào sai, hãy dừng lại và xem bản nhạc. Có bản nhạc trước mặt trong lúc chơi là điểm khác với cách học hoàn toàn bằng tai. Bạn nhìn được chính xác nốt đã ghi, so với những gì mình đang chơi rồi sửa có chủ đích thay vì đoán.

Khi đã tìm ra cách chơi một câu, tập đến khi câu đó khớp với bản ghi gốc rồi mới ghép vào đoạn dài hơn. Sửa riêng từng chỗ rồi ghép lại nhanh hơn là chơi cả đoạn và chờ chỗ vướng tự trôi qua.

Mẹo để tập hiệu quả hơn

• Bắt đầu với một bài bạn đã nghe thật quen. Khi biết bài đó nghe ra sao, bạn dễ nhận ra chỗ sai trong bản nhạc hoặc lúc mình chơi, và cũng tự tin hơn từ đầu.
• Giảm tốc độ phát khi chưa nghe ra một đoạn. Tập chậm thường giúp tay quen với cách chơi rõ từng nốt hơn so với cố chơi ở tốc độ bình thường.
• Lặp lại đoạn ngắn thay vì chơi cả bài. Tập đi tập lại một câu nhạc thường có ích hơn là chơi cả bài một lượt rồi vấp suốt.
• Để bản nhạc trước mặt khi chơi, không chỉ lúc kiểm tra. Bạn có thể nhìn lại các nốt ngay trong lúc đang tập.
• Nếu thử nhiều lần mà vẫn thấy chưa đúng, hãy nghe lại bản ghi. Đôi khi âm thanh bạn nhớ trong đầu khác với âm thanh thực sự trong bản ghi.
• Khi chơi piano, hãy dùng công cụ kiểm tra cách bạn chơi. Anything Piano hiển thị phần nhạc dưới dạng piano roll trên iPhone hoặc iPad, chia bài thành từng phần để bạn tập lần lượt và nghe qua mic khi bạn chơi. Khi bật Fingering, số ngón tay sẽ hiện trên các nốt. Nhờ đó, bạn không phải đoán xem mình có đang chơi đoạn đó tốt hơn không.

Lời kết

Khi vừa chép vừa tập, bạn giữ bản nhạc trước mặt suốt quá trình chứ không chỉ xem lúc đầu. Bạn liên tục so những gì ghi trên bản nhạc với những gì mình đang chơi rồi sửa lại. Cách đó giúp bạn học hiệu quả hơn so với chỉ đọc một bản nhạc cố định hoặc chỉ dựa vào tai.

Bạn cũng phân chia thời gian tập khác đi. Khi khâu chép nhạc mất vài phút thay vì cả buổi chiều, bạn có thể dành gần như toàn bộ thời gian tập để rèn kỹ năng: chơi chậm, nghe kỹ và tập cho tay chơi đúng những gì mình nghe. Công cụ lo khâu chép nhạc, còn bạn tập trung vào chơi nhạc.