Chuyển giọng bài hát là dịch mọi nốt cùng một quãng. Bài hát sẽ vang lên ở giọng mới, còn giai điệu vẫn giữ nguyên. Có ba trường hợp thường cần làm vậy: người hát cần bài cao hoặc thấp hơn cho vừa quãng giọng, người chơi nhạc cụ chuyển giọng như saxophone hay trumpet cần phần nhạc viết theo giọng riêng, hoặc người mới muốn chơi ở giọng có ít dấu thăng và dấu giáng hơn. Cách tính về nguyên tắc khá đơn giản, nhưng làm cả một phần nhạc thì mất công. Với bản nhạc có thể chỉnh sửa, bạn đổi giọng mà không phải chép lại từng nốt.
Hướng dẫn chuyển giọng theo mục đích
Chọn mục đích của bạn để tìm bài hướng dẫn và bước tiếp theo.
| Mục đích | Bài hướng dẫn | Bước tiếp theo |
|---|---|---|
| Chuyển bài hát cho vừa giọng hát | Chuyển bài hát cho vừa giọng hát | Chuyển giọng bản nhạc trực tuyến |
| Viết phần nhạc cho saxophone alto hoặc tenor | Chuyển bài hát cho saxophone alto hoặc tenor | Tải bản ghi lên |
| Chuyển bài sang giọng dễ chơi hơn | Chuyển sang giọng dễ chơi hơn cho học viên | Đổi giọng trực tuyến miễn phí |
| Tìm hiểu khái niệm | Chuyển giọng trong âm nhạc là gì? | Tạo tài khoản miễn phí |
| Tìm công cụ đổi giọng | Công cụ chuyển giọng miễn phí | Thử chuyển giọng bản nhạc |
Chuyển giọng là gì và tại sao cần chuyển?
Khi chuyển giọng, bạn dịch mọi nốt trong bài cùng một quãng. Ví dụ, bài ở giọng Sol có thể chuyển sang giọng La hoặc Fa mà quan hệ giữa các nốt không thay đổi. Giai điệu vẫn vậy, chỉ cao hơn hoặc thấp hơn. Giọng gốc nhiều khi không phù hợp với người đang chơi hoặc hát bài đó. Nếu muốn tìm hiểu đầy đủ định nghĩa, ví dụ và thuật ngữ, bạn có thể đọc chuyển giọng trong âm nhạc là gì.
Chuyển giọng cho vừa giọng hát
Lý do thường gặp nhất để chuyển giọng là quãng giọng. Khi bài hát quá cao hoặc quá thấp, dịch bài lên hoặc xuống vài bán cung có thể giúp người hát thoải mái hơn. Bạn cần tìm giọng sao cho cả nốt cao nhất lẫn thấp nhất đều nằm trong quãng hát, rồi chuyển toàn bộ phần đệm theo. Bài chuyển bài hát cho vừa giọng hát hướng dẫn cách tìm quãng giọng thoải mái và chuyển bài vào quãng đó. Nếu đã có bản chép có thể chỉnh sửa, bạn đổi giọng trong một bước thay vì chép lại cả bài.
Chuyển giọng cho saxophone, trumpet và nhạc cụ khác
Người chơi nhạc cụ chuyển giọng đọc phần nhạc ở giọng khác với giọng thực tế phát ra. Vì vậy, nếu đưa phần nhạc viết ở cao độ thực cho người chơi saxophone hoặc trumpet, nhạc cụ sẽ phát ra sai giọng. Phần nhạc cho saxophone alto được viết cao hơn nốt phát ra một quãng sáu trưởng, cho saxophone tenor cao hơn một quãng chín trưởng, còn cho trumpet Si giáng cao hơn một quãng hai trưởng. Mỗi nhạc cụ cần phần nhạc viết theo giọng riêng. Để xem quãng chuyển, âm vực và những giọng thường gặp của từng nhạc cụ, hãy đọc hướng dẫn cho saxophone alto và tenor, trumpet, clarinet và kèn horn.
Bảng quãng chuyển của nhạc cụ chuyển giọng
Với mỗi nhạc cụ chuyển giọng, cao độ ghi trên bản nhạc cách cao độ thực một quãng cố định. Cao độ thực là cao độ bạn nghe được, chẳng hạn khi chơi trên piano. Để viết phần nhạc phát ra đúng giọng, bạn dịch bản nhạc ở cao độ thực lên theo quãng đó. Bảng dưới đây liệt kê một số nhạc cụ thường gặp trong ban nhạc và dàn nhạc, cùng bài hướng dẫn cho từng loại.
| Nhạc cụ | Giọng của nhạc cụ | Cao độ ghi trên bản nhạc cao hơn cao độ thực | Hướng dẫn |
|---|---|---|---|
| Trumpet, cornet | Si giáng | Quãng hai trưởng (một cung) | Trumpet |
| Clarinet soprano | Si giáng | Quãng hai trưởng (một cung) | Clarinet |
| Saxophone tenor | Si giáng | Quãng chín trưởng (một quãng tám và một quãng hai) | Saxophone |
| Saxophone alto | Mi giáng | Quãng sáu trưởng | Saxophone |
| Kèn horn | Fa | Quãng năm đúng | Kèn horn |
Để tìm hiểu nhạc cụ nào chuyển giọng và tại sao, kể cả những nhạc cụ chơi ở cao độ thực và những nhạc cụ chuyển một quãng tám, hãy đọc giải thích về nhạc cụ chuyển giọng.
Chuyển sang giọng dễ chơi hơn
Một bài có năm dấu thăng khó với người mới vì có nhiều dấu phải nhớ khi chơi. Chuyển sang giọng có ít dấu hóa hơn có thể giúp học viên chơi tiếp thay vì bỏ cuộc. Bài chuyển sang giọng dễ chơi hơn cho học viên nói về những giọng dễ chơi và cách chuyển bài sang giọng đó. Nếu bạn cần một công cụ miễn phí để đổi giọng nhanh, bài công cụ chuyển giọng miễn phí tổng hợp các lựa chọn và trường hợp phù hợp với từng công cụ.
Bài hướng dẫn liên quan
- Cho người hát: chuyển bài hát cho vừa giọng hát.
- Cho nhạc cụ: chuyển bài hát cho saxophone alto hoặc tenor.
- Cho học viên: chuyển sang giọng dễ chơi hơn cho học viên.
- Kiến thức và công cụ: chuyển giọng là gì và công cụ chuyển giọng miễn phí.
- Trên guitar: chuyển giọng bài hát bằng capo.
- Cao độ tham chiếu: cao độ thực là gì.
Câu hỏi thường gặp
Chuyển giọng bài hát nghĩa là gì?
Chuyển giọng bài hát là dịch mọi nốt lên hoặc xuống cùng một quãng. Cả bài sẽ vang lên ở giọng khác, còn giai điệu và quan hệ giữa các nốt vẫn giữ nguyên. Bạn có thể chuyển giọng để bài vừa quãng giọng của người hát, để viết phần nhạc theo giọng riêng cho nhạc cụ chuyển giọng, hoặc để chọn giọng dễ chơi hơn với ít dấu thăng, dấu giáng hơn. Trong Songscription, trước tiên bạn chép bản ghi thành bản nhạc có thể chỉnh sửa. Sau đó, nhờ Annie, trợ lý trong trình chỉnh sửa, chuyển sang giọng mới rồi xuất lại phần nhạc.
Làm thế nào để chuyển bài hát sang giọng khác?
Xác định quãng cần dịch, rồi chuyển mọi nốt và hóa biểu (các dấu thăng, giáng ở đầu khuông nhạc) theo quãng đó. Làm bằng tay khá chậm và dễ sai, nhất là khi phần nhạc có nhiều dấu hóa. Cách nhanh hơn là bắt đầu từ bản chép có thể chỉnh sửa: dùng Songscription chép bản ghi thành bản nhạc, nhờ Annie, trợ lý trong trình chỉnh sửa, chuyển sang giọng mới, rồi xuất phần nhạc rõ ràng, dễ đọc để đọc hoặc in.
Tại sao phần nhạc cho saxophone và trumpet cần chuyển giọng?
Saxophone, trumpet và clarinet là nhạc cụ chuyển giọng: nốt người chơi đọc khác với nốt phát ra. Phần nhạc cho saxophone alto được viết cao hơn cao độ thực một quãng sáu trưởng, còn phần nhạc cho trumpet Si giáng được viết cao hơn một quãng hai trưởng. Vì vậy, nếu đọc phần nhạc viết ở cao độ thực, hai nhạc cụ này sẽ phát ra sai giọng. Cần viết phần nhạc theo giọng riêng cho từng nhạc cụ. Đó là cách chuyển giọng cho những nhạc cụ này.
Giọng nào dễ nhất để chuyển bài hát sang?
Với người mới, những giọng dễ chơi nhất thường có ít dấu thăng và dấu giáng nhất: trước hết là Đô trưởng, sau đó là Sol trưởng hoặc Fa trưởng. Khi chơi, bạn sẽ có ít dấu cần nhớ hơn. Giọng phù hợp nhất vẫn tùy vào người chơi và nhạc cụ. Với người hát, quãng giọng thoải mái cần được ưu tiên hơn hóa biểu đơn giản. Vì bản chép có thể chỉnh sửa, bạn có thể thử một giọng, xem có phù hợp không rồi chuyển tiếp mà không phải chép lại cả bài.
Cách nhanh nhất là thử với một bài bạn đang muốn chuyển giọng. Tải bản ghi, tệp MusicXML hoặc MIDI lên và chuyển bản nhạc sang giọng bạn cần.
