Các bài hát anime nằm trong số những bài được tìm học trên piano nhiều nhất trên mạng, nhưng lại rất khó tìm trong ứng dụng học đàn. Phần lớn nhạc mở đầu và kết thúc mà mọi người muốn chơi là các đĩa đơn J-rock và J-pop viết cho ban nhạc. Những bài này thường nhanh, có phần hòa âm dày và hay chuyển giọng. Muốn học một bài, bạn cần tìm đúng nốt cho bài hát không có trong thư viện, rồi thu gọn phần phối của cả ban nhạc cho hai tay mà vẫn giữ được sức cuốn hút của bài.
Bạn có thể bắt đầu từ bản ghi gốc, học điệp khúc của bản TV size trước, đơn giản hóa tay trái rồi để đoạn chuyển giọng lại sau cùng.
Chúng tôi làm ra Songscription và đội ngũ của chúng tôi cũng làm ra Anything Piano. Bài viết nhắc đến cả hai, cùng với bản phối của người hâm mộ và cách học bằng tai. Hai cách sau thường là lựa chọn phù hợp hơn.
Vì sao nhạc anime khó chơi trên piano?
Nhạc mở đầu anime thường được phối cho cả ban nhạc chơi đầy năng lượng, còn khi đàn piano, hai tay phải gánh phần của cả ban nhạc. Nhịp độ thường nhanh, hợp âm đổi nhiều hơn nhạc pop phương Tây và nhiều bài chuyển giọng ít nhất một lần. Giai điệu phần hát thường vừa sức. Chỗ khó nằm ở tay trái và số lượng nốt dày đặc trong bản phối.
Có vài đặc điểm bạn sẽ gặp nhiều lần:
- Nhịp độ nhanh. Một bài mở đầu có khoảng chín mươi giây để tạo không khí cho bộ phim. Nhiều bài nhanh đến mức chơi lặp lại các mẫu tay trái khá mỏi.
- Chuyển giọng. Đoạn điệp khúc cuối thường được nâng lên một cung hoặc nửa cung, còn một số bài đổi giọng nhiều lần. Mỗi lần đổi, bạn lại phải làm quen với thế bấm mới ngay giữa bài.
- Hợp âm dày. Hòa âm J-pop chịu nhiều ảnh hưởng từ jazz và city pop, với hợp âm bảy, hợp âm chuyển tiếp nửa cung và vòng hợp âm đi xuống “royal road” (IV-V-iii-vi) có mặt trong rất nhiều bài hit Nhật Bản. Hợp âm thường đổi sau mỗi hai phách thay vì mỗi ô nhịp.
- Phần đệm dồn dập. Nhạc mở đầu J-rock thường có tiếng trống dồn dập và đường bass chuyển động liên tục. Bản piano cần gợi được sức đẩy ấy mà không phải chơi từng nốt.
Những bài mở đầu kiểu ballad và nhiều bài kết thúc thường dễ chơi hơn vì chậm hơn và có nhiều khoảng nghỉ. Nếu đang chọn bài anime đầu tiên để học, một bài nhạc kết thúc thường là điểm bắt đầu nhẹ nhàng hơn.
Vì sao thư viện ứng dụng hiếm khi có nhạc anime?
Ứng dụng học piano hiếm khi có nhạc anime vì từng bài trong thư viện đều phải xin bản quyền và soạn bằng tay. Trong khi đó, nhạc anime thuộc về những hãng đĩa và nhà xuất bản Nhật Bản mà ứng dụng học nhạc phương Tây ít khi xin bản quyền. Có hàng nghìn bài nhạc mở đầu và kết thúc, nhưng mỗi bài lại có một nhóm người nghe trung thành tương đối nhỏ. Với một thư viện phải soạn bằng tay, bài toán chi phí khiến các ứng dụng chọn hướng khác.
Sách nhạc in cũng có khoảng trống tương tự. Một số bộ phim lớn có sách piano chính thức, phần lớn do nhà xuất bản Nhật phát hành. Nếu có đúng bài bạn muốn, chúng đáng để mua. Ngoài những cuốn đó, bạn phải tìm đến bản nhạc do người hâm mộ soạn. Chúng tôi bàn rộng hơn về chuyện này trong bài học đàn piano các bài hát quốc tế, trong đó J-pop là một trong nhiều dòng nhạc theo vùng gần như vắng mặt trong thư viện. Tình hình cũng giống với nhạc trò chơi điện tử, vốn có nhiều người nghe chung với nhạc anime.
Bản phối piano đến từ đâu?
Phần lớn bản nhạc piano anime đang lưu hành đến từ cộng đồng người phối nhạc đăng bài trên YouTube và bán hoặc chia sẻ bản nhạc. Chính cộng đồng này đã tạo nên dòng nhạc piano anime, và những người phối giỏi nhất chơi rất xuất sắc. Có điều họ thường viết bản phối để trình diễn theo khả năng của chính mình, nên những bản nổi tiếng nhất cũng thường là những bản khó nhất.
Animenz là ví dụ được biết đến rộng rãi nhất. Những bản phối nhạc mở đầu của anh, chẳng hạn Unravel trong Tokyo Ghoul, là các bản trình diễn đòi hỏi kỹ thuật điêu luyện. Nhiều người xem đó là mục tiêu dài hạn thay vì bài đầu tiên để tập. Còn có nhiều người phối khác viết cho mọi trình độ, và các trang chia sẻ bản nhạc cộng đồng có hàng nghìn bản do người hâm mộ chép lại với độ chính xác khác nhau.
So sánh các nguồn nhạc anime cho piano theo độ chính xác, độ khó và tài liệu nhận được
| Nguồn | Mức độ sát với bản ghi | Độ khó thường gặp | Bạn nhận được |
|---|---|---|---|
| Sách piano chính thức | Đã phối lại, không chép nguyên bản | Tùy sách | Bản nhạc, số bài có hạn |
| Bản phối để trình diễn | Phối lại theo cách riêng cho piano | Thường ở trình độ cao | Bản nhạc và video |
| Bản nhạc cộng đồng do người hâm mộ soạn | Rất khác nhau | Rất khác nhau | Bản nhạc, chưa rõ độ chính xác |
| Video kiểu Synthesia | Tùy tệp MIDI | Thường ở trình độ cao | Chỉ có video nốt rơi |
| Từ chính bản ghi | Theo bản ghi | Theo độ khó của bài | Piano roll hoặc bản nhạc |
Nếu tìm được bản phối của người hâm mộ vừa sức, bạn nên thử dùng. Vấn đề là bài bạn muốn có thể chỉ có bản khó, hoặc bản nhạc lại dành cho phiên bản đầy đủ trong khi bạn quen nghe bản TV size.
Học từ bản ghi nhạc mở đầu
Tập từ chính bản ghi giúp bạn tránh cả hai vấn đề trên. Phần nhạc sẽ theo đúng phiên bản bạn quen nghe, và bạn có thể bắt đầu với bất kỳ bài nào, kể cả nhạc mở đầu của một bộ phim vừa lên sóng mùa này. Đổi lại, phần lấy thẳng từ bản ghi của ban nhạc chưa được đơn giản hóa, nên bạn sẽ cần chọn bớt nốt để chơi.
Chọn phiên bản trước
Trước hết, hãy quyết định bạn muốn học bản nào. TV size là bản cắt khoảng chín mươi giây phát trong phần mở đầu hoặc kết thúc, cũng là bản mà phần lớn mọi người có thể hát theo. Đĩa đơn đầy đủ có thêm phiên khúc và đôi khi có đoạn chuyển tiếp (bridge) dài hơn. Một số bài còn có bản acoustic hoặc piano chính thức. Nếu tìm được, bạn có thể bắt đầu dễ hơn với những bản đó.
Lấy phần đàn từ bản ghi
Anything Piano dùng âm thanh bạn đưa vào, dưới dạng tệp hoặc đường dẫn YouTube của bài mở đầu, rồi trình bày phần piano dưới dạng piano roll với các nốt rơi. Phần lớn những bài này không có tiếng piano trong bản phối, nên Anything Piano tạo ra phần piano nghe giống bản gốc thay vì chờ có một track piano để chép lại. Anything Piano nghe qua micrô khi bạn chơi, nên bạn có thể dùng với đàn piano cơ. Bạn cũng có thể phát chậm bài hát, lặp lại một đoạn như chỗ chuyển giọng và tập riêng từng tay. Cách này hữu ích với nhịp độ nhanh của J-rock. Anything Piano còn chia bài thành từng phần để bạn học lần lượt và hiện số ngón trên các nốt rơi, cho biết mỗi nốt cần chơi bằng ngón nào.
Điểm hạn chế là Anything Piano hiện piano roll, không phải bản nhạc. Nếu muốn có bản in, bạn có thể dùng trang chuyển bài hát thành bản nhạc piano để chuyển cùng bản ghi đó thành bản nhạc, MIDI và MusicXML. Trang bản nhạc piano dễ chơi viết bản nhạc ở năm mức độ khó, hữu ích khi bạn muốn học dần một bài mở đầu nhanh.
Làm cho bản phối của ban nhạc vừa sức hai tay
Hãy đơn giản hóa tay trái trước, vì đây là phần thường quá tải khi chuyển bản phối của ban nhạc sang piano. Giữ nguyên giai điệu phần hát ở tay phải, rút tay trái xuống còn nốt gốc và nốt cách nốt gốc một quãng năm theo một mẫu đều đặn. Khi đã chơi được cả bài đúng nhịp độ, bạn mới thêm lại các nốt hợp âm, chuyển động của bass và câu chen. Tay trái chơi đơn giản ở tốc độ đầy đủ nghe hay hơn chơi đủ nốt mà chỉ đạt một nửa tốc độ.
Với nhạc anime, bạn có thể thử vài cách sau:
- Giảm bớt hợp âm đổi nhanh. Nếu hợp âm đổi sau mỗi hai phách, hãy chơi nốt bass ở mỗi lần đổi và giữ một thế hợp âm chung ở tay phải qua cả hai hợp âm, khi có thể.
- Chuyển riff guitar thành quãng tám ở tay phải. Câu guitar distortion trong phần mở đầu thường là câu nhạc dễ nhận ra nhất. Chơi câu này bằng quãng tám sẽ tạo độ dày mà một dòng nốt đơn không có.
- Dùng quãng tám ở tay trái cho điệp khúc. Chơi quãng tám theo nhịp để thay cho cả trống và bass.
- Tập riêng đoạn chuyển giọng. Tập đi tập lại hai ô nhịp trước và hai ô nhịp sau chỗ chuyển giọng cho đến khi tay quen.
Bài đơn giản hóa một bản piano đi sâu hơn vào cách giảm bớt nốt. Bài học từng đoạn của một bài hát nói về cách tập lặp lại từng đoạn.
Nên học theo thứ tự nào?
Học điệp khúc trước, rồi đến câu nhạc chính ở phần mở đầu, phiên khúc và cuối cùng là đoạn chuyển giọng. Điệp khúc là phần dễ nhận ra nhất và thường lặp lại. Học sớm đoạn này giúp bạn có một phần để chơi trong lúc tiếp tục ghép cả bài. Để đoạn chuyển giọng sau cùng cũng giúp bạn học bài ở một giọng trước khi học lại đoạn cuối ở giọng khác.
- Tập tay phải của điệp khúc ở tốc độ chậm. Dựa vào giai điệu để tập.
- Tập tay trái của điệp khúc với riêng nốt gốc. Sau đó ghép hai tay, vẫn chơi chậm.
- Tập câu nhạc chính ở phần mở đầu. Đây thường là riff guitar hoặc synth, giúp người nghe nhận ra bài chỉ sau hai giây.
- Tập phiên khúc và đoạn trước điệp khúc. Hợp âm ở những đoạn này thường chuyển nhanh hơn điệp khúc, nên bạn có thể cần nhiều thời gian hơn.
- Tập đoạn chuyển giọng và điệp khúc cuối. Coi đây như một bài riêng.
- Tăng dần đến nhịp độ của bài. Tăng tốc từng bước thay vì chuyển ngay sang tốc độ bản gốc.
Nếu giọng gốc khó chơi, hãy thử chuyển bản phối xuống nửa cung. Nhiều bài anime viết ở giọng có nhiều dấu thăng hoặc dấu giáng, nên chuyển xuống nửa cung có thể giúp bạn đọc và chơi dễ hơn nhiều.
Câu hỏi thường gặp
Làm sao để học chơi một bài nhạc mở đầu anime trên piano?
Hãy bắt đầu với phiên bản bạn thật sự quen nghe, thường là bản TV size phát trong phần mở đầu, rồi học điệp khúc trước vì đây là đoạn mọi người dễ nhận ra nhất. Tập từ bản ghi thay vì tìm bản nhạc: Anything Piano chuyển bài hát thành piano roll mà bạn có thể phát chậm, còn Songscription chuyển cùng bản ghi đó thành bản nhạc nếu bạn muốn in ra. Sau đó, tập thêm phiên khúc và đoạn chuyển giọng.
Vì sao nhạc anime khó chơi trên piano?
Phần lớn nhạc mở đầu anime là bài J-rock hoặc J-pop viết cho ban nhạc, nên đàn piano phải gánh cùng lúc tiếng trống nhanh, guitar distortion và đường bass liên tục chuyển động. Bài thường có nhịp độ nhanh, chuyển giọng nhiều hơn nhạc pop phương Tây và đổi hợp âm nhanh hơn, đôi khi cứ hai phách lại đổi. Giai điệu thường không quá khó. Phần khó là giữ cho tay trái theo kịp ban nhạc.
Vì sao tôi không tìm thấy nhạc anime trong ứng dụng học piano?
Ứng dụng có thư viện bài hát phải xin bản quyền rồi soạn từng bài bằng tay. Nhạc anime thuộc về những hãng đĩa và nhà xuất bản Nhật Bản mà ứng dụng phương Tây hiếm khi xin bản quyền. Có hàng nghìn bài nhạc mở đầu và kết thúc, nhưng lượng người tìm từng bài lại khá nhỏ. Ứng dụng làm việc từ bản ghi do bạn đưa vào không phụ thuộc vào thư viện đó, nên có thể dùng với nhạc anime theo cách mà ứng dụng dựa vào thư viện không làm được.
Bản TV size và bản đầy đủ khác nhau thế nào?
TV size là bản cắt ngắn, thường dài khoảng một phút rưỡi, phát trong phần mở đầu hoặc kết thúc một tập phim. Bản đầy đủ là bản đĩa đơn trọn vẹn, thường dài khoảng bốn phút, có thêm phiên khúc và đôi khi có cấu trúc khác. Phần lớn mọi người thuộc bản TV size, nên bạn có thể học bản này trước rồi chuyển sang bản đầy đủ.
Lời kết
Piano anime là một mảng nhạc khá đặc biệt. Rất nhiều người yêu thích, cộng đồng có nhiều người phối tài năng, nhưng nhạc anime gần như vắng mặt trong những ứng dụng học piano. Các bản phối hiện có thường thiên về trình diễn. Chúng rất hay nếu bạn đã chơi ở trình độ cao, nhưng dễ khiến bạn nản nếu chưa đến mức đó. Thứ còn thiếu là những phiên bản vừa sức người học bình thường muốn chơi bài nhạc mở đầu mình đã nghe hàng trăm lần.
Bắt đầu từ bản ghi đòi hỏi bạn tự quyết định thêm vài điều. Bù lại, bản ghi có đúng phiên bản bạn yêu thích, đúng giọng và từng chi tiết của câu nhạc chính. Phần còn lại là chọn xem hai tay sẽ chơi những gì. Nếu có bản phối của người hâm mộ vừa sức, hãy dùng bản đó. Khi không tìm được, Anything Piano có thể chuyển bài mở đầu thành piano roll để bạn phát chậm. Lúc ấy, bạn có thể bắt đầu tập và tự chọn cách đơn giản hóa bài.
