Để học một bài piano qua video YouTube, hãy chọn video hướng dẫn có nốt rơi hoặc bản ghi gốc. Sau đó phát ở nửa tốc độ, tập mỗi lần vài ô nhịp và tập từng tay trước khi ghép hai tay. Bạn có thể giảm tốc độ trong phần cài đặt phát của YouTube. Nếu muốn biết mình đã chơi những nốt nào, hãy dán đường dẫn vào ứng dụng piano roll có thể nghe bạn chơi. Còn nếu muốn đọc bản nhạc, bạn có thể chuyển đường dẫn thành bản nhạc.
Nhiều người xem video thay vì tập: phát từ đầu, cứ vài giây lại dừng, tua lại rồi mất kiên nhẫn trước khi học xong trang đầu tiên. Cách tập dưới đây giúp bạn chia video thành những đoạn có thể tập được.
Chúng tôi làm ra Songscription và Anything Piano. Những lựa chọn miễn phí trong bài thường đã đủ dùng.
Nên học từ video hướng dẫn hay bản ghi gốc?
Nếu bài hát có video hướng dẫn và bạn chưa thể tự nghe ra các nốt, hãy học từ video đó. Người làm video đã nghe và tìm nốt trước cho bạn. Còn nếu không có video hướng dẫn, các video đã đơn giản hóa phần bạn thích, hoặc bạn muốn chơi đúng phiên bản của nghệ sĩ, hãy học từ bản ghi gốc.
Video hướng dẫn là một bản phối. Người làm video nghe bài hát, chọn phần piano sẽ chơi và thường đơn giản hóa để vừa với hai tay. Cách này tiện, nhưng chất lượng tùy vào người làm. Cùng một bài hát mà mỗi người có thể phối khác nhau khá rõ.
Bản ghi gốc cho bạn nghe phiên bản mình muốn chơi, nhưng không chỉ sẵn từng nốt. Với một bài piano độc tấu, bạn có thể tìm các nốt ngay trong bản ghi. Với một bài của ban nhạc, có khi chẳng có tiếng piano. Lúc đó bạn cần người hoặc công cụ viết phần piano thể hiện được guitar, đường bass và giai điệu giọng hát. Công việc này khác với chép lại và cũng là chỗ nhiều người mắc kẹt.
Video hướng dẫn kiểu Synthesia hoạt động ra sao?
Phần lớn video nốt rơi trên YouTube là bản ghi hình một tệp MIDI được phát qua phần mềm hiển thị như Synthesia. Những thanh màu rơi xuống bàn phím trên màn hình; khi chạm tới phím, mỗi thanh làm phím đó sáng lên. Bạn không cần biết đọc nhạc vẫn theo dõi được, nên kiểu video này rất phổ biến với người học piano trên YouTube. Dù vậy, nó có những hạn chế.
Video không chờ bạn. Bạn dừng video, chơi vài nốt, phát tiếp rồi lỡ mất hợp âm tiếp theo. Vì thế, bạn phải dành khá nhiều thời gian tập vào việc điều khiển trình phát. Bạn cũng không phải lúc nào cũng thấy rõ tay người chơi. Một số video quay tay người chơi thật, thường từ trên xuống hoặc qua hình ảnh phản chiếu, nhưng góc quay khiến bạn khó thấy ngón nào chơi phím nào. Nhiều video không quay tay, nên bạn phải tự đoán cách đặt ngón.
Video cũng không nghe được bạn chơi. Bạn có thể chơi lệch phần tay trái nửa cung suốt một tuần mà không nhận ra. Bài cách đọc piano roll giải thích cách đọc chính xác kiểu hiển thị này; bài về những lựa chọn thay thế Synthesia nói về phần mềm dùng để tạo video.
Từng bước học một bài qua video YouTube
Cách tập này cũng giống cách giáo viên hướng dẫn với bản nhạc in: nghe trước, chia bài thành đoạn ngắn, tập chậm từng đoạn, tập riêng hai tay rồi ghép lại và tăng tốc độ. Video là nguồn để bạn học nốt. Các bước dưới đây dành cho người tập khoảng 20 phút mỗi ngày với một bài hơi khó hơn trình độ hiện tại.
- Nghe hết bài một lần, chưa cần chạm vào đàn. Để ý chỗ chuyển giữa các phần như đoạn mở đầu, phiên khúc, điệp khúc và đoạn chuyển. Nhiều bài pop lặp lại cùng vài ô nhịp, nên số đoạn bạn cần học có thể ít hơn bạn tưởng khi nhìn độ dài video.
- Chọn đoạn đầu tiên, khoảng tám ô nhịp. Ghi lại mốc thời gian để quay về đoạn đó nhanh hơn.
- Chỉnh tốc độ phát xuống một nửa. Xem hết đoạn hai lần ở tốc độ này trước khi chơi nốt đầu tiên.
- Tập riêng tay phải. Đàn theo ở nửa tốc độ và dừng ở cuối mỗi câu nhạc thay vì cứ vài nốt lại dừng.
- Tập riêng tay trái. Phần này thường đơn giản hơn và cũng thường bị người xem video tập qua loa. Bài về tập riêng hai tay khi chơi piano giúp bạn nhận biết khi nào nên dừng tập riêng và ghép hai tay.
- Ghép hai tay ở tốc độ chậm hơn lúc tập riêng. Vài lần đầu bạn có thể chơi vấp và phải dừng lại. Điều đó bình thường.
- Tăng tốc độ từng nấc. Bắt đầu từ một nửa, lên ba phần tư rồi trở về tốc độ bình thường. Chỉ tăng khi bạn đã chơi trôi chảy đoạn đó hai lần liên tiếp.
- Chuyển sang đoạn tiếp theo rồi nối với đoạn vừa tập. Khi tập đoạn mới, chơi lại cả ô nhịp cuối của đoạn trước để luyện chỗ chuyển đoạn. Bạn có thể đọc thêm về cách tập này trong bài học từng đoạn của một bài hát.
Làm sao phát chậm video YouTube để tập piano?
Mở phần cài đặt của video và chọn tốc độ phát. YouTube có các mức tốc độ đặt sẵn xuống đến 0,25 lần cùng một thanh trượt để chỉnh tùy ý. Cao độ vẫn giữ nguyên nên bài hát vẫn ở giọng gốc. Với đoạn mới, nửa tốc độ là mức phù hợp; ba phần tư là bước đệm trước khi trở về tốc độ bình thường. Chậm hơn nữa thì âm thanh thường bắt đầu nhòe đi.
Tốc độ càng chậm, chất lượng âm thanh càng giảm. Những nốt piano ngân dài vẫn nghe khá rõ, nhưng các đoạn chạy nốt nhanh và tiếng trống bị nhòe ở tốc độ rất thấp. Vì vậy mức chậm nhất có thể không hữu ích như bạn nghĩ. Nếu cần chỉnh tốc độ theo nấc nhỏ hơn hoặc muốn âm thanh rõ hơn, bài các ứng dụng làm chậm nhạc tốt nhất có so sánh những công cụ chuyên dụng.
Hãy giảm tốc độ xuống mức bạn theo kịp. Nếu cứ chơi sai một đoạn ở tốc độ bình thường, bạn đang tập những nốt sai; sau này sửa lại sẽ khó hơn là tránh lỗi ngay từ đầu.
Chuyển đường dẫn YouTube thành tài liệu để tập
Khi chỉ xem video chưa đủ, bạn có thể chuyển đường dẫn sang một định dạng để tập đàn. Hai lựa chọn hữu ích là piano roll có thể nghe bạn chơi và báo nốt bạn bỏ lỡ, hoặc bản nhạc để in, ghi chú và giữ lại. Cả hai đều bắt đầu bằng cách dán đường dẫn YouTube.
Piano roll có phản hồi: Anything Piano
Anything Piano nhận đường dẫn YouTube hoặc tệp âm thanh rồi tạo piano roll với các nốt rơi từ bản ghi đó. Hình ảnh giống video hướng dẫn kiểu Synthesia, nhưng có hai điểm khác. Anything Piano nghe bạn chơi qua micrô hoặc bàn phím MIDI, nên dùng được với cả piano cơ lẫn piano điện, và hiện ngay nốt bạn chơi trúng hoặc bỏ lỡ. Anything Piano cũng dùng được với những bài chưa ai làm video hướng dẫn, kể cả bài không có piano: ứng dụng viết phần piano có âm thanh giống bản gốc. Bạn có thể tập từng tay, giảm tốc độ bài hát và tập theo từng đoạn mà Anything Piano chia sẵn, đồng thời theo dõi tiến độ. Bật phần hiển thị ngón tay để thấy số ngón trên từng nốt, thay vì phải đoán qua góc quay từ trên xuống.
Điểm hạn chế là Anything Piano hiển thị piano roll, không tạo bản nhạc.
Bản nhạc: Songscription
Dùng công cụ chuyển YouTube thành bản nhạc, bạn có thể đưa vào cùng đường dẫn đó để viết phần piano thành bản nhạc, xuất tệp MIDI và MusicXML, rồi chỉnh sửa những chỗ bạn nghe thấy khác với bản ghi gốc trong trình biên tập. Điểm hạn chế là bản nhạc không nghe bạn chơi, nên bạn cần tự nghe để kiểm tra.
So sánh các cách học một bài piano qua video YouTube theo tài liệu nhận được, phản hồi khi chơi và điểm hạn chế
| Cách học | Bạn nhận được | Phản hồi khi chơi | Điểm hạn chế |
|---|---|---|---|
| Video hướng dẫn có nốt rơi | Bản phối của người làm video | Không có | Độ chính xác tùy người làm, phải dừng video liên tục |
| Nghe và tự học từ bản ghi gốc | Phần nhạc gốc, nếu bạn nghe ra | Không có | Tốn thời gian và khó với người mới |
| Dùng đường dẫn với Anything Piano | Piano roll từ bản ghi | Hiện ngay nốt chơi trúng và bỏ lỡ | Không có bản nhạc |
| Tạo bản nhạc từ đường dẫn | Bản nhạc có thể in, tệp MIDI và MusicXML | Không có | Cần biết đọc bản nhạc |
Những lỗi khiến bạn học chậm hơn
Lỗi thường gặp nhất là buổi nào cũng phát toàn bộ video. Cách này tạo cảm giác đang tập được nhiều, nhưng phần lớn thời gian bạn chỉ ôn lại trang đầu. Hãy chọn một đoạn, tập xong rồi mới chuyển sang đoạn tiếp theo. Không quay về đầu mỗi lần sẽ giúp bạn đi hết bài nhanh hơn.
Lỗi thứ hai là tin ngay video hướng dẫn đầu tiên tìm thấy. Hãy tìm hai hoặc ba phiên bản, chơi thử tám ô nhịp của từng bản và so với bản ghi gốc. Chọn bản nghe gần với bản ghi nhất mà bạn vẫn chơi nổi.
Lỗi thứ ba là chỉ tập tay phải vì thích chơi giai điệu, đến cuối bài mới thấy phần tay trái giống như một bài riêng mình chưa học. Hãy dành thời gian tập từng tay ngay từ đoạn đầu, kể cả khi tay trái chỉ giữ hợp âm.
Câu hỏi thường gặp
Có thể học các bài piano qua YouTube không?
Có. Nhiều người tự học piano đã học phần lớn các bài họ biết theo cách này. Nhưng video không biết bạn chơi đúng hay sai, nên bạn cần tự chia bài để tập: mỗi lần vài ô nhịp, giảm tốc độ phát và tập riêng từng tay trước khi ghép lại. Nếu không tập như vậy, xem video hướng dẫn dễ khiến bạn tưởng mình đang tiến bộ dù thực tế phần lớn thời gian chỉ ngồi xem.
Video hướng dẫn kiểu Synthesia trên YouTube có chính xác không?
Có những video chính xác, nhưng điều đó tùy vào người làm. Video nốt rơi là bản phối của người làm video, thường được đơn giản hóa, đôi khi đổi thứ tự và có lúc sai phần tay trái vì phần này khó nghe rõ nhất. Hãy so vài ô nhịp với bản ghi gốc trước khi dành cả tuần để tập, và ưu tiên video có quay tay người chơi cùng với các nốt rơi.
Làm sao để phát chậm video hướng dẫn piano trên YouTube?
Mở phần cài đặt của video rồi đổi tốc độ phát. YouTube cho phép giảm xuống một phần tư tốc độ bình thường mà vẫn giữ nguyên cao độ. Với một đoạn mới, bạn có thể bắt đầu ở nửa tốc độ, rồi tăng lên ba phần tư trước khi trở về tốc độ bình thường. Nếu cần chỉnh chi tiết hơn, ứng dụng chuyên làm chậm nhạc cho chỉnh tốc độ theo nấc nhỏ hơn và có âm thanh rõ hơn.
Có thể chuyển video YouTube thành bản nhạc không?
Có. Bạn đưa đường dẫn YouTube vào Songscription để tạo bản nhạc cho phần piano có thể in hoặc chỉnh sửa, cùng tệp MIDI và MusicXML. Nếu muốn đàn theo và nhận phản hồi thay vì đọc bản nhạc, bạn có thể đưa cùng đường dẫn đó vào Anything Piano để tạo piano roll và để ứng dụng nghe bạn chơi qua micrô.
Kết lại
YouTube cho người học piano thứ mà sách dạy đàn không thể có: phiên bản của gần như mọi bài hát, phát miễn phí ngay trên màn hình. Nhưng video không thay được giáo viên. Kiểu video hướng dẫn còn dễ khiến bạn lần nào cũng chơi từ đầu bài, thay vì tập đoạn mình chưa chơi được. Video chỉ cho bạn biết các nốt; bạn vẫn cần tập đàn.
Hãy dùng video như một bản nhạc để tập. Chia bài thành từng đoạn, giảm tốc độ và học từng tay trước khi ghép lại. Nếu bài hát không có video hướng dẫn hoặc bạn muốn biết mình chơi đúng chưa, hãy dán đường dẫn vào Anything Piano để tạo piano roll có thể nghe bạn chơi, hoặc đưa vào Songscription để tạo bản nhạc có thể in.
